آخرین اخبار
facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی
کد خبر : 188920
تاریخ انتشار : 24 مرداد 1395 12:17
تعداد بازدید : 934

درباره ی هیاهوی دبیران زیست شناسی(1)

یوسف امیری- در برخورد با هر تغییری می توان چند راه در پیش گرفت؛ می توان چشم بسته با آن مخالفت کرد و فریاد «فاجعه!» سر داد یا تغییر را شناخت و دید چه گونه می توان از آن بهترین بهره را برد.

از امسال قرار شده در کتاب های زیست شناسی واژه های بیگانه با برابرهای پارسی پیشنهادی فرهنگستان جایگزین شوند. 
در هفته ی گذشته دبیران زیست شناسی، با پیشگیری راه نخست، در شبکه های اجتماعی هیاهویی در این باره به راه انداختند که در آن چند موضوع را با هم درآمیخته بودند: ١) مخالفت با واژه سازی و جایگزینی واژه های بیگانه، ٢) درست نبودن و «نامانوس» بودن واژه های پیشنهادی، و ٣) ناگهانی بودن این تغییر. در این شماره و دو شماره ی بعد به این سه موضوع می پردازم.
مخالفت اصلی «اسم خاص» دانستن همه ی این واژه ها است. برای توجیه مثال زده بودند که «حق نداریم» نام بچه ی همسایه را تغییر بدهیم و هر طور خودمان دوست داریم او را صدا کنیم. این ادعا بر این فرض غلط استوار است که دانش «مال آنها» است و ما حق این گونه «فضولی»ها و «جسارت»ها به «آنها» را نداریم. یعنی به نوعی بازتولید «خودکم بینی». اما دانش به ذات خود «مال» کسی نیست و به همه ی انسان ها تعلق دارد و هر کسی حق دارد مفهوم های علمی را هر طور دوست دارد و می فهمد بنامد.
 همان گونه که در بیشتر زبان های اروپایی واژه های فنی انگلیسی ترجمه می شوند. البته برخی تَرم ها «جهانی» اند و نباید آنها را ترجمه کرد. اما دایره ی این گونه اصطلاح ها چندان گسترده نیست که همه چیز را شامل شود. 
پیشتر گفته ام کاربرد واژه های پارسی به معنای نیاموختن واژه های بیگانه نیست. کسی که می خواهد انگلیسی بخواند و بنویسد باید اصطلاح های علمی رشته اش را به انگلیسی بداند. اما این دلیل نمی شود ما در پارسی واژه های بومی برابر نداشته باشیم. هر دو به جای خود. 
ایراد دیگرشان این بود که با این جایگزینی دانش آموزان ایرانی «بی سواد» می شوند! این ایراد - که دنباله ای است بر باور غلط پیشین - بر این توهم باطل استوار است که صِرف کاربرد واژگان انگلیسی به معنای «باسوادی» است. همین باور غلط باعث این آسیب اجتماعی شده که مردم بیش از اندازه واژه های انگلیسی به کار می برند. آیا وقتی در درس هندسه یا فیزیک دانش آموزان ایرانی واژه های انگلیسی مربوط به درس را به کار نمی برند بی سواد اند؟؟ 
این دبیران گرانقدر بهتر می دانند که هدف از درس زیست شناسی انتقالِ معنا و مفهوم است نه آموزش انگلیسی. معنا و مفهوم را می توان با هر زبانی انتقال داد حتا با تصویر و زبان اشاره. مسئله ی اصلی در آموزش باید گوارش و جذب دانش در ذهن باشد. تا وقتی واژه ها بیگانه باشند همیشه فاصله ای میان ذهن و دانش می ماند. پس باید در راستای آموزش بهتر به پیشواز این تغییر رفت نه این که بر آن شیون کرد. 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :