آخرین اخبار
facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی
کد خبر : 5369
تاریخ انتشار : 8 بهمن 1390 11:37
تعداد بازدید : 1641

ATM (بخش پانزدهم)

مديريت ريسک خودپردازهاي متعلق به بخش خصوصي (بخش اول)
هدف از اين گزارش ارزيابي کفايت نظام هاي بانکي براي مديريت ريسک هاي مرتبط با خودپردازهاي متعلق به بخش خصوصي، چگونگي شناسایي روابط موجوديت هاي غير بانکي (نهادهاي مستقل از بانک) (Independent Sale Organizations)(ISO) و توانايي مديريت در پياده سازي نظام هاي موثر پاسخگويي، نظارت، و گزارش دهي مي باشد.

مازیار نیک نژاد

اغلب از بهره‌برداران اين دستگاه‌ها با واژه ISO  نام برده مي‌شوند. دستگاه‌هاي خودپرداز خصوصي مستعد ابتلا به پول شويي و تقلب هستند. دستگاه‌هاي خودپرداز خصوصي به طور معمول در فروشگاه‌هاي زنجيره‌اي، هتل‌ها، رستوران‌ها، فروشگاه‌هاي مواد غذايي، يا موسسات تجاري و مالي غير بانکي يافت مي‌شوند. برخي از موسسات ISO در مقياس اپراتورهاي بزرگ قرار مي‌گيرند، اما بسياري از دستگاه‌هاي خودپرداز مستقر در واحدهاي صنفي  به صاحب آن واحد تعلق دارد. اکثر اين دستگاه‌ها بمنظور دريافت نقد وجه نصب شده‌اند، اما انجام برخي از عمليات غير بانکي هم در آنها  امکان‌پذير شده است. صاحبان اين دستگاه‌ها از محل کارمزد حاصل از برداشت وجه و نيز کارمزد ساير کسب و کار‌هاي تعريف شده بر روي آن سود مي‌برند.  موسسات ISO  از طريق اتصال دستگاه‌هاي خودپرداز خود به شبکه رسمي تراکنش دستگاه‌هاي خودپرداز (بعنوان مثال شبکه شتاب در ايران) قادر به ارایه خدمات در اين زمينه هستند. اين شبکه اطلاعات تراکنش‌هاي   ATM   را به بانک مشتري  برای کسر از حساب مشتري، پرداخت وجه به مشتري و در نهايت بستانکار نمودن حساب ISO در هر بانک عضو شبکه منتقل مي‌نمايد.

بانک عامل
براساس قوانين موجود، کليه مبادلات الکترونيکي مالي باید توسط يک بانک عامل صورت پذيرد.  ISO و بانک عامل، متعهد به رعايت قوانين حاکم بر شبکه رسمي تراکنش‌ها مي‌باشند. مضافا بانک عامل باید از تبعيت کامل ISO از قوانين شبکه رسمي تراکنش‌ها، اطمينان حاصل نمايد.بانک عامل باید با استفاده از روش‌هاي مناسب ISO را مورد راستي آزمايي قرار داده و بر اساس اسناد مثبته از تطابق فعاليت‌هاي ISO  با قوانين شبکه مطمئن باشد.

عوامل ريسک
بانک‌ها در اغلب موارد فاقد اطلاعات به روز و کاملي از وضعيت حقوقي و قانوني ISO  طرف قرارداد با خود  هستند که ممکن است اين اطلاعات در طول زمان و پس از انعقاد قرارداد تغيير کنند. بر اين اساس احتمال وقوع جرايمي از قبيل پول شويي، کلاهبرداري، سرقت وغیره در اينگونه موارد بيشتر است. درنتيجه ريسک عملياتي بهره برداران خصوصي از دستگاه‌هاي خودپرداز به نسبت بالاتر بوده  و بانک‌ها باید اين موضوع را مد نظر داشته باشند.
راستي آزمايي هنگامي که ISO  دستگاه ATM را به ساير اشخاص واگذار نموده باشد، درصورت عدم ارایه اطلاعات کافي توسط ISO به بانک بسيار سخت‌تر مي‌شود. اشخاصي که ممکن است بانک‌هاي عامل حتي از وجود ايشان بي اطلاع باشند. از سوي ديگر ISO  ممکن است ازدستگاه‌هايي استفاده کند که اساسا براي بانک مجهول باشند. در برخي از موارد عمليات پول‌رساني و پول‌گذاري توسط خود ISO انجام شود، اما در صورتي که اين‌گونه عمليات بر عهده بانک باشد، ممکن است با ريسک‌هاي ديگري، به ويژه ريسک اعتباري روبه‌رو گردند.
پول شويي در ATM  زماني رخ مي دهد که پول با منشا ناموجه در داخل دستگاه تغذيه شده و توسط مشتريان موجه، برداشت شود . درنتيجه اين عمليات، حساب ISO به صورت موجهي بستانکار مي‌گردد. در اين رابطه هر سه مرحله پول‌شویي مي‌توانند به صورت همزمان رخ دهند. در برخي از موارد پول‌شویي ممکن است که از طريق ارایه پول نقد با تخفيف به موسسات موجه ISO هم رخ دهد.

توصيه براي پایين آوردن ريسک
بانک‌ها بايد از سياست‌ها، روش‌هاي اجرايي، و فرآيندهاي مناسبي، از جمله تحقيقات راستي آزمايي و نظارت بر فعاليت‌هاي مشکوک، براي رسيدگي به ريسک‌هاي مشتريان ISO برخوردار باشند. حداقل، اين سياست‌ها، رويه‌ها و فرآيندهاي بايد شامل موارد زير باشد:
  راستي آزمايي مناسب ISO، از طريق بررسي اسناد رسمي شرکت، مجوز، قراردادها، و يا سايرمراجع.
   بررسي اطلاعات عمومي براي شناسايي مشکلات بالقوه ISO و يا صاحبان اصلي.
  شناسايي نظام‌هاي کنترلي ISO در زمينه قراردادهاي ارایه خدمات پول‌رساني به دستگاه‌هاي متعلق به بخش خصوصي، و به ويژه منبع تامين وجوه آن.
  مستندسازي مکان نصب دستگاه‌هاي خصوصي و شناسايي جغرافياي بازار  هدف ISO.
   برآورد دامنه فعاليت ISO  بويژه در زمينه حجم برداشت از دستگاه.

ماخذ :
http://www.ffiec.gov/bsa_aml_infobase/pages_manual/OLM_069.htm
ادامه اين مطلب را مي توانيد در همين ستون، هفته آينده دنبال کنید.
* ریيس هيات مديره شرکت رايان نيک


ATM
نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :