fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 67476
    تاریخ انتشار : 11 بهمن 1393 10:33
    تعداد بازدید : 1341

    در باب ورود روزنامه‌نگاران به دنیای شبکه‌های اجتماعی

    خداحافظ قبیله، سلام شبکه

    دو دهه پیش بود؛ روزهایی که روی میزهای تحریریه فقط خودکار و کاغذ و روزنامه پیدا می شد. شاید ضبط صوت کوچکی هم می دیدید هر از گاهی. ما گزارش هایمان را روی کاغذهای سربرگ دار روزنامه مان می نوشتیم، تحویل می دادیم و منتظر می شدیم ببینیم رد خودکار قرمز سردبیر دور کدام جمله ها و کلمه ها نقش بسته. ما همه زندگی مان به کاغذ گره خورده بود، از جمع آوری اطلاعات تا نوشتن گزارش و تایپ و صفحه بندی که طی چند دقیقه تیترهای مان را با قیچی از دل کاغذ بیرون می آوردند؛ ستون به ستون خبر دور بر می شد، سوتیترها، روتیترها، تیترها، عکس ها و همه چیز می چسبید به آن کاغذ بزرگی که قرار بود بشود روزنامه فردا. کمی بعد، پرینت اخبار چند خبرگزاری مهمان میزهای مان شد. پدیده ای به نام تلکس آمده بود با صدایی شبیه ماشین های بافتنی. و بعدترها بسیاری از ما در تحریریه یک یا دو کامپیوتر داشتیم که به اینترنت وصل بود و یکی دو ساعت در روز می توانستیم از آن استفاده کنیم. دیگر خبری از قیچی و تیترهای دور بر نبود. صفحه بندها تیترها را با یک کلیک بزرگ و کوچک می کردند، دست شان تند تند روی کیبورد می دوید و موس را می دواند و صفحه فردا بسته می شد. در تمام این روزها، از دهه ها پیش تا همین یک دهه قبل، روزنامه نگاران خود را مالکان بی قید و شرط رسانه ها می دانستند. روزنامه نگاران، کسانی بودند که از اتاق های در بسته، تلفن های گاه و بی گاه و مصاحبه های رو در رو همیشه چیزهایی زودتر و بیشتر از دیگران می دانستند. امروز اما به مدد رسانه های اجتماعی مجازی، روزنامه نگاران دیگر تنها مالکان رسانه ها نیستند. حالا روزنامه نگارها باید قبیله را ترک کنند و وارد اجتماعی شوند که هر کس ممکن است در آن صاحب خبر باشد.


    شبنم کهن چی
     روزنامه نگاری در میدان سرعت
    برخی از روزنامه نگاران ترجیح می دهند در قبیله بمانند. برای آنها شبکه های اجتماعی محیطی سرگرم کننده است و نه ابزاری برای کار.
     آنها هنوز به دامنه تاثیرگذاری رسانه خود اعتماد دارند، به روابط عمومی ها، به تماس های تلفنی، به فاکس، به صحبت های رو در رو، به منابع شان. برخی از آنها هنوز بر این عقیده هستند که تا فردا وقت دارند خبر را به مخاطب خود برسانند اما واقعیت این است که دیگر هیچ رسانه ای تا فردا فرصت ندارد. فرقی ندارد که آنها در قبیله مانده اند یا قبیله را ترک کرده اند، امروز تمام رسانه ها در مسابقه دو سرعت هستند.

     گهی زین به پشت و گهی پشت به زین
    حواس مان باشد که تغییرات ناشی از گسترش استفاده از اینترنت، آرام آرام به لایه لایه جامعه نفوذ کرده و در حوزه رسانه ها این تغییرات اطلاع رسانی را متحول کرده است. کسانی که تا چند سال پیش فقط می خواندند، حالا می نویسند و آنها که روزی مخاطب ما روزنامه نگاران بودند حالا خودشان خبر تولید می کنند.
    این افراد همان مصادیق شهروند روزنامه نگاران یا همان شهروند خبرنگاران هستند. این اتفاق آرام آرام به وقوع پیوست؛ از همان زمانی که رسانه های دیداری و شنیداری از مردم خواستند برایشان از اخبار محله شان بگویند، از رخدادها و حوادثی که دیده اند تعریف کنند یا عکس بفرستند. و این روند امروز به جایی رسیده به نام رسانه های اجتماعی که دیگر نیازی به دعوت هم ندارد. هر فردی می تواند به سادگی وارد چرخه توزیع خبر شود.

     این من، منم یا روزنامه نگار
    تحول رسانه ها، خواهی نخواهی رفتار روزنامه نگارها را تغییر می دهد. روزنامه نگاران در ایران به دلایل مختلف دیرتر از همتایان خود در خارج کشور با رسانه های اجتماعی آشنا شدند.
     هنوز بسیاری از روزنامه نگاران ما از رسانه های اجتماعی به عنوان ابزار کار، استفاده نمی کنند. برخی از آنها تصورشان از فعالیت در شبکه های اجتماعی، انتشار اخبار است؛ اخبار رسانه های خودشان یا دیگر رسانه‎ ها و صفحات شان پر از لینک است. برخی از آنها نوشته های شخصی خود را منتشر می کنند و نشانی از روزنامه نگاری در صفحات شان نیست، جز در پروفایل کنار اسم شان که نوشته اند فلانی، روزنامه نگار.
    برخی به عنوان روزنامه نگار، خبر منتشر می کنند، رویدادها را تحلیل می کنند، در مورد نظرات شخصی و زندگی و کارشان می نویسند. بعضی از روزنامه نگاران اکانت کاری خود را به عنوان روزنامه نگار از اکانت شخصی خود جدا کرده اند. در مورد اینکه بهترین و اثرگذارترین شیوه حضور روزنامه نگاران در شبکه های اجتماعی چیست نظرات متفاوتی وجود دارد.
    از آنجایی که بسیاری از رسانه های خارجی در حوزه استفاده از شبکه های اجتماعی جلوتر از رسانه های داخلی هستند شاید بتوان در مواردی به تجربیات آنها تکیه کرد. در برخی از روزنامه ها و خبرگزاری های خارجی، فردی با سمت دبیر رسانه های اجتماعی وجود دارد که روزنامه نگاران رسانه اش را در استفاده از شبکه های اجتماعی راهبری می کند. برخی از این رسانه ها حتی دستورالعملی برای استفاده از شبکه های اجتماعی در اختیار روزنامه نگارانشان قرار می دهند که از جمله این رسانه ها می توان به خبرگزاری رویترز اشاره کرد. هر روزنامه نگاری که تحت عنوان روزنامه نگار در شبکه های اجتماعی فعالیت می کند به نوعی نماینده رسانه اش است و نظرات، انتقادات، تحلیل ها و رفتارش تنها به خودش اختصاص ندارد.
    به همین دلیل است که برخی از رسانه های خارجی روی رفتار روزنامه نگاران و خبرنگاران شان در شبکه های اجتماعی حساس هستند و در مواردی دیده شده که حتی روزنامه نگاران شان را به دلیل اظهار نظر خاصی در شبکه های اجتماعی، اخراج کرده اند تا نشان دهند نظر آن رسانه با نظر وی همسو نیست.
    به دلیل پیش آمدهای این چنینی بسیاری بر این عقیده اند که بهتر است روزنامه نگاران یک اکانت شخصی برای نوشته ها و اظهار نظرات شخصی و یکی اکانت کاری تحت عنوان روزنامه نگاری که در فلان رسانه کار می کند داشته باشند. اما برخی دیگر معتقدند که نظر یک روزنامه نگار، نظر شخصی وی است و رسانه ها نباید اجباری در اعمال سلیقه خود در منتشر کردن عقاید شخصی وی داشته باشند. به هر حال اگر روزنامه نگار هستید باید مراقب رفتار خود در شبکه های اجتماعی باشید.

     ارتباط زنده
    شبکه های اجتماعی فرصت خوبی برای تعامل مستقیم روزنامه نگاران با مخاطبان شان هستند. اگر روزنامه نگار باشید و مشغول تهیه گزارش، به سادگی می توانید به وسیله شبکه های اجتماعی از نظر مخاطبان خود بدون واسطه مطلع شوید. می توانید با آنها گفت وگو کنید و دلایل، انتقادات و پیشنهادات آنها را در موارد مختلف جویا شوید.
    جایی که خبر هست اما منبع نیست
    فراموش نکنید شبکه های اجتماعی، دریایی از خبر هست اما خبرهایی که باید از صحت آن مطمئن شوید. این شبکه ها جایی است که می توانید سوژه و سرنخ اخبار را بیابید اما فراموش نکنید شبکه های اجتماعی، منبع موثق اخبار نیست. شبکه های اجتماعی بیشتر از آنکه منبع اخبار باشند، بستری برای توزیع اخبار هستند.

     روزنامه نگار یا چی
    فراموش نکنید شما یک روزنامه نگار هستید نه رهبر یک جنبش. بنابراین اطلاع رسانی وظیفه شماست نه باد زدن آتش و ایجاد جنجال و موج سواری. هر کسی در شبکه های اجتماعی حق تحلیل و انتقاد و پیشنهاد و اظهار نظر دارد. اما شما به عنوان یک روزنامه نگار باید سنجیده تر رفتار کنید؛ هیجان زده نشوید، بی منطق نباشید، احساسات خود را مهار کنید و از صحت و سقم خبرها مطمئن شوید.
    فرق شما با دیگران این است که شما می دانید هر اتفاقی دو سو دارد، یک سوی آن را مردم به واسطه خبر دریافت می کنند و این شما هستید که می توانید واقعیتی که در سوی دیگر نهفته را بفهمید و درباره اش اطلاع رسانی کنید. در شبکه های اجتماعی همه چیز سریع اتفاق می افتد؛ یک واکنش اشتباه می تواند به سرعت اعتبار شما را از بین ببرد و رفتار درست شما می تواند به سرعت دیگران را جذب شما کند.

     ایرانی های مقیم شبکه
    روزنامه نگاران ایرانی چند سالی است که به استفاده از شبکه های اجتماعی تمایل نشان می دهند. تمایل آنها آرام آرام رسانه ها را نیز وارد شبکه های اجتماعی کرد؛ روزنامه شرق، اعتماد، جام جم، برخی خبرگزاری ها و سایت ها. برخی روزنامه هایی که وارد رسانه های اجتماعی شدند، روزنامه نگاران شان را نیز تشویق به فعالیت در این شبکه ها در راستای حرفه خود کردند.
    روزنامه شرق بعد از ورود به توییتر، لیستی از اکانت روزنامه نگاران این روزنامه را در اختیار مخاطبانش قرار داد. شاید فعالیت همه آنها مستمر نباشد اما اغلب آنها سعی می کنند در حوزه کاری خود در توییتر فعال باشند. فاطمه جمال پور و صدرا محقق از جمله خبرنگاران فعال شرق در توییتر هستند. جواد دلیری، سردبیر روزنامه اعتماد نیز یکی از روزنامه نگارانی است که سعی می کند از توییتر درست استفاده کند. حسین نوروزی، روزنامه نگاری است که در شبکه های اجتماعی فعال است و مخاطبان خاص خود را دارد.  دبیر تحریریه هفته نامه مثلث، مصطفی صادقی، نسرین رضایی خبرنگار مرحوم روزنامه مردم امروز، مهدی احمدی، معاون تحریریه مجله هنرمند، پوریا عالمی، روزنامه نگار و طنزنویس، شهرام شریف، خبرنگار روزنامه دنیای اقتصاد، عباس اصلانی خبرنگار خبرگزاری فارس و بسیاری روزنامه نگاران دیگر سعی می کنند از شبکه های اجتماعی در راستای حرفه خود بهره ببرند.


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی
    تصویر امنیتی :