آخرین اخبار
facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی
کد خبر : 72244
تاریخ انتشار : 16 فروردین 1394 11:20
تعداد بازدید : 1086

واژگان «همه فهم»

یوسف امیری- یکی از ایرادهایی که به نوواژه های علمی و فنی گرفته می شود، آن است که «همه فهم» نیستند. یعنی انتظار این کسان آن است که هر کسی به محض شنیدن نوواژه های فنی، معنا و مفهوم آنها را دریابد. اما همان گونه که پیشتر گفتیم، واژه ها تنها نمادی برای مفهوم ها هستند. هر واژه ای برای فهمیده شدن باید تعریف شود. اگر کسی مفهومی را نشناسد طبیعی است که واژه یا نماد آن مفهوم را هم نشناسد. در واقع هدف از آموزش در هر سطح (از دبستان تا دانشگاه) آموختن این مفهوم ها است. اگر هر واژه علمی و فنی به خودی خود و به محض شنیدن یا خواندن آن، فهمیده می شد دیگر چه نیازی به آموزش و دستگاه آموزشی بود؟

نباید گمان کرد که تنها در زبان فارسی واژه های علمی و فنی نیاز به تعریف دارند. این نیاز در همه زبان ها هست، وگرنه در کتاب های علمی و دانشگاهی به هر زبان دیگر (انگلیسی، فرانسه ای، آلمانی، ...) هر واژه یا اصطلاح فنی نخست تعریف نمی شد و منظور نویسنده از آن واژه توضیح داده نمی شد. در زبان های اروپایی این نکته پذیرفته شده است که اگر کسی متنی در زمینه ای علمی می خواند، باید انتظار داشته باشد که واژه ها و اصطلاح های تازه ببیند یا واژه های آشنا در مفهوم ها و کاربردهای تازه به کار رفته باشند. اما در زبان فارسی چنین نیست و انتظار آن است که هر کسی با هر پیشینه آموزشی وقتی مطلبی علمی می خوانند همه ی واژه ها و معناها برایشان آشنا باشند، در صورتی که یادگیری مفهوم تازه بی یادگیری واژه ی تازه معنا ندارد. بسیاری از کسانی که این شرط را مطرح می کنند، گمان می کنند اصطلاح های علمی انگلیسی برای تمام انگلیسی زبانان با هر پیشینه ی علمی نیاز به توضیح ندارند. 
عین القضات همدانی، نویسنده ی بزرگ ایرانی (زاده: ۴٩٢ ق/کشته: ۵٢۵ ق) نزدیک به هزار سال پیش می نویسد: «اسامی بر معانی توان نهاد. و هر قومی را حاجت است به نظر کردن به معانیی، که دیگران را حاجت نیست». بنابراین در زمینه های علمی و فنی نباید انتظار داشت که واژگان فنی و ویژسته (تخصصی) همه فهم باشند زیرا واژگان ویژسته نمادهایی برای مفهوم های ویژسته اند. باید به یاد داشت که در زمینه دانش، مردم باید دنباله رو دانشمندان و دانشوران باشند نه برعکس. 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :