fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 90703
    تاریخ انتشار : 15 دی 1394 13:11
    تعداد بازدید : 1098

    درباره ی فعل scan و مشتق هایش

    یوسف امیری- فرهنگستان برای فعل انگلیسی و مشتق هایش از فعل «پوییدن» استفاده کرده است که به نظر من درست نیست و در این ستون بدان می پردازم.

    بر پایه ی فرهنگ دهخدا و معین، «پوییدن» فعل لازم است به معنای «رفتنی نه به شتاب و نه نرم»، یعنی گونه ای دویدن آرام. همه ی کاربردها و ترکیب های آن از دوران گذشته تا امروز به همین معنای «دویدن» است. احمد شاملو هم در شعری گفته است: «دلت را می پویند» که با توجه به این توضیح، معنایی ندارد. فرهنگستان هم در همه ی واژه های فنی که فعل تراگذار (متعدی) scan به کار رفته از «پوییدن» و مشتق های آن استفاده کرده است که به نظرم درست نیست، زیرا هیچ گونه پیوند معنایی بین «دویدن» و معناهای مورد نظر دیده نمی شود.  
    فعل scan از ریشه ی scandere در لاتین است که در اصل به معنای «جهیدن، بالا رفتن» بوده (همخانواده های دیگر فعل لاتین در انگلیسی عبارت اند از ascend، descend، transcend) و در بحث ادبی به معنای «بررسی دقیق شعر برای یافتن فراز و فرودهای وزنی» بوده است یعنی آنچه در ادبیات فارسی «تقطیع شعر» می گویند و چون این کار نیاز به باریک شدن در خوانش شعر داشته، فعل scan به معنای «دقیق نگریستن» شده است (البته معنای متضادی هم یافته یعنی «سرسری نگریستن»). هنوز هم در انگلیسی scan در بحث ادبی به معنای «تقطیع شعر» است.  
    در کاربرد رایانگری، یک معنای رایج این فعل رج به رج خواندن و روفتن متن یا تصویر و بازتولید آن در حافظه است. از این رو، پیشنهاد من برای فعل scan در این کاربرد «رجروفتن» است؛ برای دستگاهی که این کار را می کند: صفت فاعلی آن، یعنی «رجروبگر»؛ حاصل کار هم: صفت مفعولی آن یعنی «رجروفته». شاید بتوان از «روفتن» تنها هم استفاده کرد («روبشگر» و «روفته»)، هر چند شاید «روفتن» برای فعل sweep (مثلا در الکترونیک) و مشتق هایش بهتر باشد. هنوز فعل بسیطی نیافته ام که برای همه ی کاربردهای فعل scan و مشتق هایش مناسب و کارایند باشد. بد نیست اشاره کنم که در زبان فرانسه ای، برابر فعل scan انگلیسی در کاربرد رایانگری numériser است به معنای «عددی ساختن» که برابر digitize در انگلیسی است.


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی
    تصویر امنیتی :