نقش کلان‌داده‌ها (Big Data) در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک مدیران

آی‌تی‌من- مدیریت یک کسب‌وکار بدون داشتن اطلاعات دقیق، درست مثل این است که بخواهید در یک شب مه‌آلود و بدون چراغ، در جاده‌ای پرپیچ‌وخم رانندگی کنید. سال‌ها پیش، مدیران، بیشتر به تجربه و اصطلاحاً «حس ششم» خود تکیه می‌کردند. اما امروز ورق برگشته است. حالا دیگر صحبت از کلان‌داده‌ها یا همان Big Data است که به یکی از ارکان اصلی موفقیت تبدیل شده. در این یادداشت می‌خواهیم بررسی کنیم که نقش کلان‌داده در تصمیم‌گیری چیست و چرا مدیران باهوش دیگر بدون تحلیل داده‌ها آب هم نمی‌خورند.
 

کلان‌داده چیست و چرا همه درباره‌اش حرف می‌زنند؟

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، کلان‌داده یعنی همان حجم عظیمی از اطلاعات که هر ثانیه در حال تولید شدن است؛ از خریدهای سوپرمارکتی ما گرفته تا لایک‌های اینستاگرام و جستجوهای گوگل. اما این کوه اطلاعات به خودی خود ارزشی ندارد. ارزش واقعی زمانی ایجاد می‌شود که یک مدیر بتواند از دل این شلوغی، الگوهای رفتاری مشتریان و وضعیت بازار را بیرون بکشد.

در گذشته، جمع‌آوری اطلاعات هفته‌ها طول می‌کشید، اما حالا به لطف پیشرفت تکنولوژی، همه چیز در لحظه اتفاق می‌افتد.

برای اینکه در این فضای رقابتی دوام بیاورید، باید بدانید که جدیدترین ترندهای توسعه نرم‌افزار به چه سمتی می‌روند، چون ابزارهای تحلیلی هر روز قدرتمندتر می‌شوند.

در واقع، کلان‌داده به مدیران اجازه می‌دهد تا به جای حدس زدن، با اطمینان قدم بردارند.
 

نقش کلان‌داده در تصمیم‌گیری‌های حساس مدیریتی

مدیریت استراتژیک یعنی نگاه به آینده. وقتی یک مدیر می‌خواهد شعبه جدیدی افتتاح کند یا محصول متفاوتی را روانه بازار کند، ریسک بزرگی را می‌پذیرد. اینجا دقیقاً جایی است که اهمیت داده‌ها روشن می‌شود.

نقش کلان‌داده در تصمیم‌گیری به مدیر کمک می‌کند تا ریسک‌های احتمالی را پیش‌بینی کند. مثلاً با تحلیل داده‌های فروش سال‌های گذشته و ترکیب آن با وضعیت اقتصادی فعلی، می‌توان فهمید که آیا مشتریان واقعاً قدرت خرید محصول جدید را دارند یا خیر. این یعنی تبدیل "احتمالات" به "واقعیات".

حال، چرا دیگر نمی‌توان به روش‌های سنتی تکیه کرد؟ پاسخ روشن است!

روش‌های قدیمی تصمیم‌گیری معمولاً بر اساس گزارش‌های کاغذی بود که تا به دست مدیر می‌رسید، منقضی شده بود. اما امروز سرعت حرف اول را می‌زند. برای انتخاب زیرساخت‌های مناسب جهت تحلیل این حجم از داده، مدیران معمولاً به منابع معتبری نگاه می‌کنند؛ مثلاً مطالعه گزارش‌های تحلیلی انتخاب پلتفرم ابری می‌تواند دید خوبی به آن‌ها بدهد که داده‌هایشان را کجا و چگونه ذخیره کنند تا در سریع‌ترین زمان ممکن به آن‌ها دسترسی داشته باشند.

یک مدیر موفق می‌داند که اگر امروز از داده‌ها استفاده نکند، رقیبش حتماً این کار را خواهد کرد. استفاده از تحلیل‌های پیش‌بینانه به سازمان‌ها اجازه می‌دهد تا حتی قبل از اینکه مشتری خودش بداند چه می‌خواهد، آن نیاز را شناسایی کنند. این همان جادوی داده‌ها در دنیای مدرن است.
 

بهترین روش برای بهره بردن از داده‌های کلان

شاید فکر کنید که کلان‌داده فقط مخصوص شرکت‌های غول‌پیکر مثل آمازون یا گوگل است، اما حقیقت این است که تفکر داده‌محور باید از خودِ مدیر شروع شود. اگر ما یاد نگیریم که حتی زمان و کارهای روزانه خودمان را بر اساس داده‌ها و اولویت‌ها مدیریت کنیم، چطور می‌توانیم یک سازمان بزرگ را با داده‌هایش هدایت کنیم؟

نظم ذهنی مدیر، پیش‌نیاز تصمیم‌گیری استراتژیک است. ما پیش از این در مقاله‌ای به معرفی بهترین اپلیکیشن‌های برنامه‌ریزی روزانه برای افزایش بهره‌وری پرداخته‌ایم. نکته جالب اینجاست که همین اپلیکیشن‌های ساده هم در واقع نوعی کوچک‌شده از سیستم‌های تحلیل داده هستند که به شما نشان می‌دهند وقتتان را کجا صرف کرده‌اید و کجا بازدهی بیشتری داشته‌اید. وقتی یاد بگیرید از داده‌های کوچک زندگی خودتان استفاده کنید، درک نقش کلان‌داده در تصمیم‌گیری سازمانی برایتان بسیار ملموس‌تر خواهد بود.
 

چالش‌های انتخاب پلتفرم و بسترهای امن

وقتی صحبت از داده به میان می‌آید، موضوع امنیت و زیرساخت هم داغ می‌شود. مدیران همیشه نگران این هستند که این اطلاعات ارزشمند کجا نگهداری می‌شود و آیا ابزاری که استفاده می‌کنند با استراتژی‌های مالی آن‌ها همخوانی دارد یا نه.

مهاجرت به یک بستر جدید نیازمند بررسی دقیق امنیت، سرعت و رابط کاربری است. همان‌طور که در بازارهای سرمایه این سوال حیاتی مطرح است که [چگونه یک پلتفرم مناسب برای استراتژی‌های مدرن مالی انتخاب کنیم؟]، در انتخاب پلتفرم‌های سازمانی نیز باید به امکانات تحلیلی و پشتیبانی شرکت ارائه‌دهنده توجه ویژه‌ای داشت. در واقع، ابزار شما باید به گونه‌ای باشد که نه تنها داده‌ها را ذخیره کند، بلکه آن‌ها را به زبان ساده برای شما ترجمه کند.
 

مزایای استفاده از تحلیل داده در استراتژی‌های کلان

اگر بخواهیم لیستی از فواید این رویکرد تهیه کنیم، موارد زیر از همه مهم‌تر هستند:

• شناخت دقیق‌تر مشتری: دیگر نیازی نیست حدس بزنید مشتری چه رنگی را دوست دارد؛ داده‌ها دقیقاً به شما می‌گویند او چه چیزی را به سبد خریدش اضافه کرده است.
  
  کاهش هزینه‌های اضافی: با شناسایی بخش‌های ناکارآمد سازمان، می‌توانید بودجه را در جایی صرف کنید که بیشترین بازدهی را دارد.
  
  پیش‌بینی بحران‌ها: داده‌ها معمولاً قبل از وقوع یک بحران، نشانه‌های کوچکی از خود بروز می‌دهند که با تحلیل درست می‌توان از آن‌ها جلوگیری کرد.
  
  بهبود زنجیره تأمین: اینکه چه زمانی انبار را پر کنید و چه زمانی تخفیف بگذارید، همگی با تحلیل داده‌های بازار به دست می‌آید.


 

چگونه شروع کنیم؟

برای شروع لازم نیست حتماً یک تیم ۱۰۰ نفره از دانشمندان داده داشته باشید. اولین قدم، تغییر ذهنیت است. باید از خودتان بپرسید: «آیا این تصمیمی که می‌گیرم سندی در داده‌ها دارد یا فقط بر اساس حس خودم است؟».

گام دوم، انتخاب ابزارهای ساده و کاربردی است. بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط با استفاده از ابزارهای تحلیل ساده شروع کرده‌اند و به مرور با رشد کسب‌وکار، سیستم‌های خود را ارتقا داده‌اند. مهم این است که ثبت اطلاعات را از همین امروز شروع کنید، چون داده‌هایی که امروز جمع می‌کنید، چراغ راه تصمیمات سال آینده شما خواهند بود.
 

سخن پایانی

در نهایت باید گفت که نقش کلان‌داده در تصمیم‌گیری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. در دنیایی که ثانیه‌ها تفاوت بین برنده و بازنده را مشخص می‌کنند، تکیه بر حدس و گمان ریسک بسیار بزرگی است. مدیرانی که بتوانند بین هوش انسانی و تحلیل‌های ماشینی تعادل برقرار کنند، همان کسانی هستند که در طوفان‌های اقتصادی سربلند بیرون می‌آیند.

فراموش نکنید که داده‌ها فقط عدد و رقم نیستند؛ آن‌ها روایتگر داستان کسب‌وکار شما، رفتار مشتریان‌تان و مسیر آینده‌تان هستند. پس با آن‌ها دوست شوید و اجازه دهید مسیر درست را به شما نشان دهند.

 

سلب مسئولیت : این مقاله رپورتاژ آگهی جنبه تبلیغاتی دارد و رسانه روزنامه فناوران اطلاعات، مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد.