وزارت ارتباطات مکلف به ایجاد امکان قطع شبکه‌های خارجی از شبکه ملی اطلاعات است

آی‌تی‌من- این سند که اعتبار ۱۰ ساله دارد، برای دستگاه‌های اجرایی وظایف مشخصی تعیین کرده و نقش ویژه‌ای برای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در مدیریت زیرساخت‌های ارتباطی و اینترنت کشور در شرایط تهدید و بحران در نظر گرفته است.

در بخش «وظایف دستگاه‌های اجرایی»، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به‌عنوان یکی از بازیگران کلیدی سند معرفی شده و مسوولیت‌هایی به آن سپرده شده که به‌طور مستقیم به مدیریت شبکه ارتباطی و اینترنت کشور مرتبط است. بر اساس سند، این وزارتخانه موظف است با هماهنگی قرارگاه پدافند غیرعامل الکترونیک، نسبت به آمن‌سازی و مصون‌سازی زیرساخت‌های الکترونیکی کشور اقدام کند؛ به‌ویژه زیرساخت‌های ارتباطی سیمی و بی‌سیم، شبکه زیرساخت ملی، ارتباطات ماهواره‌ای و سامانه‌های فضاپایه.

صیانت و پدافند از مرزهای الکترونیکی کشور از دیگر وظایف وزارت ارتباطات عنوان شده است؛ مأموریتی که شامل پایش، رصد و کشف آسیب‌پذیری‌ها در شبکه‌های ارتباطی و تشخیص تهدیدات الکترونیکی در لایه شبکه می‌شود. این وزارتخانه همچنین مکلف شده است در برابر حملات الکترونیکی، اقدامات مقابله‌ای و محدودساز را در چارچوب سیاست‌های پدافند غیرعامل اجرا کند.
 
امکان اتصال و انفصال شبکه‌های خارجی از شبکه ملی اطلاعات
یکی از تکالیف تعیین‌شده برای وزارت ارتباطات در این سند، آماده‌سازی مسیرهای جایگزین مخابراتی و اینترنتی و ایجاد امکان اتصال و انفصال شبکه‌های خارجی متصل به شبکه ملی اطلاعات است. در واقع این وظیفه وزارت ارتباطات را مسوول طراحی و آماده‌سازی سازوکاری می‌داند که در شرایط تهدید، بحران یا وضعیت‌های عملیاتی، امکان مدیریت ارتباط شبکه داخلی با شبکه‌های خارجی وجود داشته باشد.

بر اساس متن سند، این اقدام در چارچوب پدافند غیرعامل الکترونیک تعریف شده و هدف آن حفظ تداوم کارکرد زیرساخت‌های حیاتی، افزایش پایداری شبکه و کاهش پیامدهای تهدیدات الکترونیکی دشمن عنوان شده است. وزارت ارتباطات همچنین موظف شده است مسیرهای ارتباطی جایگزین را به‌گونه‌ای آماده کند که در صورت اختلال یا تهدید، خدمات حیاتی ارتباطی کشور دچار وقفه گسترده نشود.
 
نقش بین‌المللی و گزارش‌دهی دوره‌ای وزارت ارتباطات
سند راهبردی پدافند غیرعامل الکترونیک، مسوولیت دفاع از منافع ملی ایران در مجامع بین‌المللی ارتباطات، مخابرات و فضاپایه را نیز بر عهده وزارت ارتباطات گذاشته است؛ مأموریتی که قرار است با استفاده از «دیپلماسی پدافندی» انجام شود. علاوه بر این، وزارت ارتباطات مکلف شده است با گروه‌های واکنش سریع بین‌المللی در حوزه تهدیدات الکترونیکی ارتباط برقرار کرده و گزارش‌های نوبه‌ای از وضعیت زیرساخت‌های الکترونیکی کشور را به قرارگاه پدافند غیرعامل الکترونیک ارسال کند.
 
تقسیم کار میان دستگاه‌ها
در کنار وزارت ارتباطات، وظایف مشخصی نیز برای وزارت دفاع، نهادهای اطلاعاتی، سازمان پدافند غیرعامل، سپاه پاسداران، وزارت علوم، وزارت صمت و گمرک تعیین شده است؛ از تولید تراشه بومی و کنترل واردات تجهیزات مشکوک گرفته تا پشتیبانی اطلاعاتی و توسعه نیروی انسانی متخصص. بر اساس سند، تمامی دستگاه‌های دارای زیرساخت الکترونیکی موظف‌اند برنامه سالانه پدافند غیرعامل خود را تدوین و منابع مالی اجرای آن را در بودجه پیش‌بینی کنند.

این سند از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجراست و سازمان پدافند غیرعامل کشور موظف شده است بر اجرای آن نظارت کرده و گزارش سالانه عملکرد دستگاه‌ها را به کارگروه دائمی ارائه دهد.