نتایج یک آزمایش نشان داد:
مردم با روباتهای خدمترسان احساس راحتی میکنند
تاریخ انتشار
سه شنبه ۶ مرداد ۱۴۰۵ ساعت ۱۱:۰۳
آیتیمن- پژوهشگران دانشگاه اوتووش لوراند مجارستان و گروه تحقیقاتی رفتارشناسی تطبیقی این دانشگاه، با انجام آزمایشی در رویدادهای عمومی، رفتار مردم را در مواجهه با یک روبات خدمترسان خودمختار بررسی کردند. این مطالعه که در مجله گزارشهای رفتار رایانهای در انسان (Computers in Human Behavior Reports) منتشر شده، نشان میدهد که مردم در مواجهه با روبات، کمتر نگران رعایت ادب و قوانین نانوشته اجتماعی هستند و رفتارهای خودجوشتری از خود نشان میدهند.
در این آزمایش، روباتی به نام بیسکی (Biscee) که بهصورت خودمختار در میان جمعیت حرکت و آبنبات تعارف میکرد. همزمان، یک خدمتکار انسانی (یک زن جوان) نیز در همان محیط و با همان شیوه کار مشابهی را انجام میداد تا پژوهشگران بتوانند مقایسه مستقیم انجام دهند.
روبات توجه بیشتری را جلب کرد
نتایج نشان داد: روبات در مقایسه با خدمتکار انسانی، توجه بسیار بیشتری را به خود جلب میکند. افراد حاضر در رویداد بیشتر به سمت روبات نگاه میکردند و رفتارهای واکنشی بیشتری نسبت به آن نشان میدادند تا نسبت به انسان. اما نکته جالب این بود که این توجه اضافی، باعث ایجاد فاصله یا تغییر مسیر در مردم نمیشد؛ به عبارت دیگر، مردم همچنان راحت بودند و رفتارشان نشان میداد که حضور روبات را به اندازه حضور یک انسان طبیعی و تحملپذیر میدانند.
ملیتا چپرگی(Melitta Csepregi)، نویسنده اول این مطالعه، میگوید: مردم متوجه حضور روبات میشدند، اما رفتارشان نشان میداد که به همان اندازهای که کنار یک انسانبودن را راحت میدانند، کنار روبات نیز احساس راحتی میکنند.
نکته شگفتانگیز این بود که بیسکی حتی وقتی آبنبات تعارف نمیکرد و فقط با سینی خالی حرکت میکرد، همچنان جذاب باقی میماند؛ مردم به آن نگاه میکردند، به سمتش اشاره میکردند، دست تکان میدادند و حتی آن را لمس میکردند؛ این یعنی خودِ روبات جاذبه اصلی بود، نه آبنباتها.
روبات در توزیع آبنبات موفقتر بود
روبات در انجام وظیفه خود بهطور چشمگیری موفق عمل کرد. سینی آبنباتهای روبات در هر آزمایش زودتر از سینی خدمتکار انسانی خالی میشد. جالب اینجاست که این موفقیت صرفاً بهخاطر توقف افراد بیشتر نبود؛ بلکه بازدیدکنندگان اغلب دو یا چند آبنبات را همزمان از سینی روبات برمیداشتند، در حالی که این کار را با خدمتکار انسانی انجام نمیدادند.
پژوهشگران معتقدند مردم هنگام تعامل با روبات، فشار کمتری برای رعایت قوانین نانوشته اجتماعی مانند فقط باید یکی بردارم احساس میکنند چون میدانند روبات قضاوتشان نمیکند. با این حال، نتایج نشان میدهد که حتی روباتهای اجتماعی نسبتاً ساده نیز میتوانند وظایف خدماتی روزمره را در فضاهای عمومی شلوغ با موفقیت انجام دهند.
تفاوت بین رفتار و احساس
پژوهشگران فقط به مشاهده رفتار مردم بسنده نکردند؛ بلکه از آنها پرسیدند که هنگام برخورد با روبات واقعاً چه احساسی دارند و اینجا بود که تضاد جالبی خودش را نشان داد.
مردم در عمل به اندازه برخورد با یک انسان از روبات دوری نمیکردند، اما در پاسخ به پرسشها، برخی از بازدیدکنندگان گفتند که وقتی روبات بیش از حد به آنها نزدیک میشود، احساس ناراحتی خفیفی دارند و آن را تا حدی فضول یا مداخلهگر توصیف کردند. یعنی در ظاهر راحت بودند، اما در باطن کمی آزرده میشدند.
مارتا گاچی(Márta Gácsi)، پژوهشگر ارشد این طرح، میگوید: این تضاد نشان میدهد که برای فهمیدن نگرش واقعی مردم نسبت به روباتها، فقط تماشای رفتارشان کافی نیست؛ باید احساساتشان را هم جدی گرفت. متأسفانه بسیاری از سازندگان روبات، این مرحله را در ابتدای کار نادیده میگیرند و بعد محصولی تحویل میدهند که با انتظار کاربران هماهنگ نیست.
نیاز به مطالعه بیشتر برای همزیستی انسان و روبات
این مطالعه نگاهی اجمالی به آیندهای دارد که در آن روباتها و انسانها در کنار یکدیگر کار و زندگی میکنند. اگرچه این گذار اغلب بیدردسر و ساده جلوه داده میشود، در واقعیت چندان هم ساده نیست. دستیابی به همزیستی موفق و بدون مشکل بین انسان و روبات، نیازمند پژوهشهای دقیقتری است که به توسعه یاران روباتیک آینده کمک کند.
در این آزمایش، روباتی به نام بیسکی (Biscee) که بهصورت خودمختار در میان جمعیت حرکت و آبنبات تعارف میکرد. همزمان، یک خدمتکار انسانی (یک زن جوان) نیز در همان محیط و با همان شیوه کار مشابهی را انجام میداد تا پژوهشگران بتوانند مقایسه مستقیم انجام دهند.
روبات توجه بیشتری را جلب کرد
نتایج نشان داد: روبات در مقایسه با خدمتکار انسانی، توجه بسیار بیشتری را به خود جلب میکند. افراد حاضر در رویداد بیشتر به سمت روبات نگاه میکردند و رفتارهای واکنشی بیشتری نسبت به آن نشان میدادند تا نسبت به انسان. اما نکته جالب این بود که این توجه اضافی، باعث ایجاد فاصله یا تغییر مسیر در مردم نمیشد؛ به عبارت دیگر، مردم همچنان راحت بودند و رفتارشان نشان میداد که حضور روبات را به اندازه حضور یک انسان طبیعی و تحملپذیر میدانند.
ملیتا چپرگی(Melitta Csepregi)، نویسنده اول این مطالعه، میگوید: مردم متوجه حضور روبات میشدند، اما رفتارشان نشان میداد که به همان اندازهای که کنار یک انسانبودن را راحت میدانند، کنار روبات نیز احساس راحتی میکنند.
نکته شگفتانگیز این بود که بیسکی حتی وقتی آبنبات تعارف نمیکرد و فقط با سینی خالی حرکت میکرد، همچنان جذاب باقی میماند؛ مردم به آن نگاه میکردند، به سمتش اشاره میکردند، دست تکان میدادند و حتی آن را لمس میکردند؛ این یعنی خودِ روبات جاذبه اصلی بود، نه آبنباتها.
روبات در توزیع آبنبات موفقتر بود
روبات در انجام وظیفه خود بهطور چشمگیری موفق عمل کرد. سینی آبنباتهای روبات در هر آزمایش زودتر از سینی خدمتکار انسانی خالی میشد. جالب اینجاست که این موفقیت صرفاً بهخاطر توقف افراد بیشتر نبود؛ بلکه بازدیدکنندگان اغلب دو یا چند آبنبات را همزمان از سینی روبات برمیداشتند، در حالی که این کار را با خدمتکار انسانی انجام نمیدادند.
پژوهشگران معتقدند مردم هنگام تعامل با روبات، فشار کمتری برای رعایت قوانین نانوشته اجتماعی مانند فقط باید یکی بردارم احساس میکنند چون میدانند روبات قضاوتشان نمیکند. با این حال، نتایج نشان میدهد که حتی روباتهای اجتماعی نسبتاً ساده نیز میتوانند وظایف خدماتی روزمره را در فضاهای عمومی شلوغ با موفقیت انجام دهند.
تفاوت بین رفتار و احساس
پژوهشگران فقط به مشاهده رفتار مردم بسنده نکردند؛ بلکه از آنها پرسیدند که هنگام برخورد با روبات واقعاً چه احساسی دارند و اینجا بود که تضاد جالبی خودش را نشان داد.
مردم در عمل به اندازه برخورد با یک انسان از روبات دوری نمیکردند، اما در پاسخ به پرسشها، برخی از بازدیدکنندگان گفتند که وقتی روبات بیش از حد به آنها نزدیک میشود، احساس ناراحتی خفیفی دارند و آن را تا حدی فضول یا مداخلهگر توصیف کردند. یعنی در ظاهر راحت بودند، اما در باطن کمی آزرده میشدند.
مارتا گاچی(Márta Gácsi)، پژوهشگر ارشد این طرح، میگوید: این تضاد نشان میدهد که برای فهمیدن نگرش واقعی مردم نسبت به روباتها، فقط تماشای رفتارشان کافی نیست؛ باید احساساتشان را هم جدی گرفت. متأسفانه بسیاری از سازندگان روبات، این مرحله را در ابتدای کار نادیده میگیرند و بعد محصولی تحویل میدهند که با انتظار کاربران هماهنگ نیست.
نیاز به مطالعه بیشتر برای همزیستی انسان و روبات
این مطالعه نگاهی اجمالی به آیندهای دارد که در آن روباتها و انسانها در کنار یکدیگر کار و زندگی میکنند. اگرچه این گذار اغلب بیدردسر و ساده جلوه داده میشود، در واقعیت چندان هم ساده نیست. دستیابی به همزیستی موفق و بدون مشکل بین انسان و روبات، نیازمند پژوهشهای دقیقتری است که به توسعه یاران روباتیک آینده کمک کند.
مرجع : ايرنا
