<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!-- generator="استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0" -->
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
    <channel>
        <title> پایگاه اطلاع رسانی تخصصی  فناوری اطلاعات و ارتباطات - آخرين عناوين هوافضا :: نسخه کامل</title>
        <description><![CDATA[تهیه شده توسط پایگاه اطلاع رسانی تخصصی  فناوری اطلاعات و ارتباطات]]></description>
        <link>https://www.itmen.ir/itmenplus/aerospace</link>
        <lastBuildDate>Sun, 07 Jun 2026 14:19:18 GMT</lastBuildDate>
        <generator>استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0</generator>
        <image>
            <url>https://www.itmen.ir/skins/default/fa/normal/ch01_newsfeed_logo.gif</url>
            <title> پایگاه اطلاع رسانی تخصصی  فناوری اطلاعات و ارتباطات ...</title>
            <link>https://www.itmen.ir/itmenplus/aerospace</link>
            <width>100</width>
            <height>70</height>
            <description><![CDATA[تهیه شده توسط پایگاه اطلاع رسانی تخصصی  فناوری اطلاعات و ارتباطات]]></description>
        </image>
        <language>fa</language>
        <copyright>نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری ITMen آزاد است.</copyright>
        <pubDate>Sun, 07 Jun 2026 14:19:18 GMT</pubDate>
        <category>هوافضا</category>
        <ttl>60</ttl>
        <atom:link href="https://www.itmen.ir/rssb5.-er48r6--4qhfle2m.urru..z5pioi8rvo.xml" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <item>
            <title>رویداد شناسایی توانمندی‌های حوزه فناوری‌های فضایی برگزار می‌شود</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285858/رویداد-شناسایی-توانمندی-های-حوزه-فناوری-های-فضایی-برگزار-می-شود</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- سامانه&zwnj;ها، پلتفرم&zwnj;ها، ایجاد منظومه و ماموریت&zwnj;های فضایی؛ پرتاب، انتقال مداری و دینامیک پرواز؛ تحلیل داده&zwnj;های فضایی و کاربردهای هوش مصنوعی؛ خدمات فضاپایه در حوزه ناوبری و موقعیت&zwnj;یابی، ارتباطات فضایی؛ سنجش از دور و صوتیات؛ نرم&zwnj;افزارها، شبیه&zwnj;سازی و زیرساخت&zwnj;های دیجیتال فضایی؛ اقتصاد فضا و تجاری&zwnj;سازی فناوری&zwnj;ها محورهای اصلی این رویداد را تشکیل می&zwnj;دهند.

رویداد شناسایی توانمندی&zwnj;های حوزه فناوری&zwnj;های فضایی دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ در محل صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری برگزار می&zwnj;شود.

&nbsp;
&nbsp;
&nbsp;]]></description>
            <category>هوافضا</category>
            <pubDate>Sat, 14 Feb 2026 05:42:26 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285858/رویداد-شناسایی-توانمندی-های-حوزه-فناوری-های-فضایی-برگزار-می-شود</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285858-b.jpg" length="51096" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>تهیه نقشه ساختمان‌های شمال تهران با تصاویر «خیام»</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285832/تهیه-نقشه-ساختمان-های-شمال-تهران-تصاویر-خیام</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- متخصصان پژوهشگاه فضایی ایران با بهره&zwnj;گیری از تصاویر ماهواره &laquo;خیام&raquo; و الگوریتم&zwnj;های پیشرفته هوش مصنوعی، نقشه&zwnj;ای دقیق و به&zwnj;روز از ساختمان&zwnj;ها در بخشی از مناطق شمالی شهر تهران تهیه کردند؛ اقدامی&zwnj;که گامی&zwnj;مؤثر در توسعه کاربردهای عملی داده&zwnj;های ماهواره&zwnj;ای بومی در مدیریت و پایش شهری محسوب می&zwnj;شود.

این پروژه تخصصی در حوزه سنجش&zwnj;ازدور توسط گروه بهره&zwnj;برداری مأموریت پژوهشگاه فضایی اجرا شد و تمرکز آن بر استخراج دقیق عوارض ساختمانی از تصاویر ماهواره&zwnj;ای با وضوح بالا است.
&nbsp;]]></description>
            <category>هوافضا</category>
            <pubDate>Tue, 10 Feb 2026 11:22:44 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285832/تهیه-نقشه-ساختمان-های-شمال-تهران-تصاویر-خیام</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285832-b.jpg" length="64290" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>ایلان ماسک: یک شهر روی ماه می‌سازم</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285841/ایلان-ماسک-یک-شهر-روی-ماه-می-سازم</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- ایلان ماسک به تازگی گفته است که شرکت اسپیس&zwnj;ایکس همچنان برای ساخت شهری در مریخ تلاش خواهد کرد، اما در حال حاضر پروژه شهرسازی روی ماه اولویت خواهد داشت.

وی که مدیر اجرایی اسپیس&zwnj;ایکس است، می&zwnj;گوید که این شرکت تمرکز خود را به ساخت یک &laquo;شهر خودکفا&raquo; روی ماه تغییر داده است که می&zwnj;تواند در کمتر از 10 سال آینده محقق شود.

ماسک در پلتفرم ایکس نوشت: سفر به مریخ فقط زمانی امکان&zwnj;پذیر است که سیارات هر 26 ماه (با توج هبه زمان سفر 6 ماهه) در یک راستا قرار می&zwnj;گیرند، در حالی که می&zwnj;توانیم هر 10 روز (در سفری 2 روزه) به ماه برویم. این بدان معناست که ما می&zwnj;توانیم برای تکمیل یک شهر در ماه، بسیار سریع&zwnj;تر از یک شهر در مریخ تلاش کنیم.

اسپیس&zwnj;ایکس هنوز قصد دارد رویای دیرینه ایلان ماسک برای ساخت شهری در مریخ را ظرف پنج تا هفت سال آینده آغاز کند، اما اولویت اصلی تضمین آینده تمدن بشری است و این کار در کره ماه سریع&zwnj;تر انجام می&zwnj;پذیرد.

اظهارات ماسک، گزارش وال استریت ژورنال را که جمعه گذشته منتشر شد، تایید می&zwnj;کند که در آن آمده است اسپیس&zwnj;ایکس به سرمایه&zwnj;گذاران گفته که اولویت خود را روی رفتن به ماه قرار می&zwnj;دهد و سفر به مریخ را در زمان دیگری امتحان خواهد کرد و مارس ۲۰۲۷ را برای فرود بدون سرنشین روی ماه هدف قرار خواهد داد.

اواخر سال گذشته بود که ایلان ماسک اعلام کرد قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۶ یک ماموریت بدون سرنشین به مریخ ارسال کند.
ایالات متحده در رقابت برای بازگرداندن انسان به سطح ماه با رقابت شدیدی از سوی چین روبروست، رقابتی که از زمان ماموریت &laquo;آپولو ۱۷&raquo; در سال ۱۹۷۲ تاکنون رخ نداده است.

ماسک کمتر از یک هفته پیش اعلام کرد که اسپیس&zwnj;ایکس، شرکت هوش مصنوعی xAI که خودش رهبری آن را نیز بر عهده دارد، خریداری کرده است و در واقع این دو شرکت در هم ادغام شده&zwnj;اند.

طرفداران این اقدام، آن را راهی برای اسپیس&zwnj;ایکس می&zwnj;دانند تا برنامه&zwnj;های خود را برای مراکز داده فضایی تقویت کند، چیزی که ماسک آنها را از نظر انرژی کارآمدتر از تأسیسات زمینی می&zwnj;داند، زیرا تقاضا برای قدرت محاسباتی با توسعه هوش مصنوعی افزایش می&zwnj;یابد.


&nbsp;]]></description>
            <category>هوافضا</category>
            <pubDate>Tue, 10 Feb 2026 04:00:47 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285841/ایلان-ماسک-یک-شهر-روی-ماه-می-سازم</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285841-b.jpg" length="33622" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>هوش مصنوعی کنترل را در فضا به دست گرفت</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285697/هوش-مصنوعی-کنترل-فضا-دست-گرفت</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- محققان دانشگاه استنفورد برای اولین بار با موفقیت یک سیستم کنترل مبتنی بر یادگیری ماشینی را در ایستگاه فضایی بین&zwnj;المللی(ISS) به نمایش گذاشتند.

این دستاورد نقطه عطفی برای روباتیک در مدار است و دریچه&zwnj;ای به ماموریت&zwnj;هایی می&zwnj;گشاید که در آن&zwnj;ها روبات&zwnj;ها با حداقل نظارت انسانی کار می&zwnj;کنند.

استروبی (Astrobee) نام یک روبات مکعبی&zwnj;شکل است که آزادانه پرواز می&zwnj;کند و در ایستگاه فضایی بین&zwnj;المللی حضور دارد تا به عنوان یک پلتفرم آزمایشی عمل کند.

اکنون این سیستم جدید به آن کمک می&zwnj;کند تا بدون کنترل مستقیم فضانوردان، با خیال راحت در راهروهای باریک و فضای داخلی شلوغ ایستگاه حرکت کند.
&nbsp;
برنامه&zwnj;ریزی حرکت هوشمندانه&zwnj;تر
محیط ایستگاه فضایی بین&zwnj;المللی، متراکم، به&zwnj;هم&zwnj;پیوسته و پر از قفسه&zwnj;های ذخیره&zwnj;سازی، رایانه&zwnj;ها، سیم&zwnj;ها و سخت&zwnj;افزارهای آزمایشی است.

سامریتا بانرجی(Somrita Banerjee)، محقق ارشد که این کار را به عنوان بخشی از پروژه دکترای خود در استنفورد انجام داده است، می&zwnj;گوید: این پیچیدگی، برنامه&zwnj;ریزی حرکت را دشوار می&zwnj;کند.

رویکردهای برنامه&zwnj;ریزی سنتی مورد استفاده در زمین به خوبی به سخت&zwnj;افزار فضایی ترجمه نمی&zwnj;شوند.

مارکو پاون(Marco Pavone)، نویسنده ارشد این مطالعه می&zwnj;گوید: رایانه&zwnj;های پروازی برای اجرای این الگوریتم&zwnj;ها اغلب نسبت به رایانه&zwnj;های روی روبات&zwnj;های زمینی، منابع محدودتری دارند.

وی افزود که فضا عدم قطعیت بیشتر و الزامات ایمنی سختگیرانه&zwnj;تری نسبت به روباتیک زمینی ایجاد می&zwnj;کند.

این تیم برای پرداختن به این چالش، یک سیستم بهینه&zwnj;سازی ساخت که مسیرهای ایمن و عملی را با استفاده از برنامه&zwnj;نویسی متوالی برنامه&zwnj;ریزی می&zwnj;کند، اما حل هر مرحله از ابتدا به زمان محاسباتی قابل توجهی نیاز داشت و روند کار را کند می&zwnj;کرد. بنابراین تیم یک مدل یادگیری ماشینی را بر روی هزاران راه&zwnj;حل قبلی آموزش داد.

این مدل به عنوان یک &laquo;شروع گرم&raquo; عمل می&zwnj;کند و قبل از اینکه بهینه&zwnj;سازی مسیر را اصلاح کند، یک حدس اولیه آگاهانه ارائه می&zwnj;دهد.

محدودیت&zwnj;های ایمنی دست نخورده باقی می&zwnj;مانند، اما هوش مصنوعی روند کار را به طرز چشمگیری تسریع می&zwnj;کند.

بانرجی این را با انتخاب مسیری بر اساس مسیرهای سفر رایج به جای ترسیم یک خط مستقیم نظری بین دو شهر مقایسه کرد. او می&zwnj;گوید: شما با چیزی که از تجربه به دست آمده شروع می&zwnj;کنید و سپس از آنجا بهینه&zwnj;سازی را انجام می&zwnj;دهید.

این سیستم قبل از رسیدن به ایستگاه فضایی بین&zwnj;المللی در مرکز تحقیقات ایمز (Ames) ناسا بر روی یک پلتفرم روبات شناور که از ریزگرانش تقلید می&zwnj;کند، آزمایش شد.

هنگامی&zwnj;که آزمایش در ایستگاه فضایی بین&zwnj;المللی آغاز شد، فضانوردان قبل از کنار رفتن، فقط راه&zwnj;اندازی و پاکسازی را انجام دادند. سپس تیم زمینی از طریق مرکز فضایی جانسون(Johnson) ناسا دستوراتی را صادر کرد.

این تیم ۱۸ مسیر را آزمایش و هر کدام را دو بار اجرا کرد؛ یک بار با شروع سرد استاندارد و یک بار با استفاده از شروع گرم با هوش مصنوعی و نتایج تعیین&zwnj;کننده بود.

بانرجی می&zwnj;گوید: ما نشان دادیم که این راهکار، به خصوص در موقعیت&zwnj;های چالش&zwnj;برانگیزتر، ۵۰ تا ۶۰ درصد سریع&zwnj;تر است. این موارد شامل فضاهای تنگ و مانورهای پیچیده&zwnj;ای بود که نیاز به چرخش دارند.
&nbsp;
آماده&zwnj;سازی برای ماموریت&zwnj;های آینده
ناسا اکنون این سیستم را در سطح &laquo;آمادگی فناوری ۵&raquo; تعیین کرده است که نشان می&zwnj;دهد در یک محیط عملیاتی واقعی کار می&zwnj;کند. این امر خطر پیشنهادها و آزمایش&zwnj;های آینده را کاهش می&zwnj;دهد.

بانرجی با نگاهی به آینده گفت که با گسترش ماموریت&zwnj;های فضایی، خودمختاری ضروری خواهد بود. وی می&zwnj;گوید: با دور شدن روبات&zwnj;ها از زمین و افزایش تعداد ماموریت&zwnj;ها و کاهش هزینه&zwnj;ها، ما همیشه قادر به کنترل از راه دور آنها از زمین نخواهیم بود.

این تیم قصد دارد با استفاده از مدل&zwnj;های هوش مصنوعی قوی&zwnj;تر، مشابه با مدل&zwnj;های پشت ابزارهای زبانی مدرن و سیستم&zwnj;های خودران، این فناوری را بیشتر توسعه دهد.

&nbsp;]]></description>
            <category>هوش مصنوعی</category>
            <pubDate>Thu, 11 Dec 2025 03:47:15 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285697/هوش-مصنوعی-کنترل-فضا-دست-گرفت</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285697-b.jpg" length="54050" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>لزوم بازنگری و به روز رسانی برنامه ۱۰ ساله فضایی کشور</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285603/لزوم-بازنگری-روز-رسانی-برنامه-۱۰-ساله-فضایی-کشور</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- جلسه کارگروه تخصصی تلفیق و یکپارچه سازی سیاست&zwnj;ها و راهبردهای شورای عالی فضایی با حضور حسن سالاریه، معاون وزیر و رئیس سازمان فضایی ایران و دبیر شورای عالی فضایی و نمایندگان دستگاه&zwnj;های عضو در محل دبیرخانه شورای عالی فضایی برگزار شد.

در ابتدای این جلسه، سالاریه ضمن مرور برنامه ۱۰ ساله فضایی کشور، بر لزوم بازنگری و بروزرسانی این برنامه تاکید کرد و گفت: با توجه به پیشرفت و توسعه سریع فناوری فضایی و فناوری&zwnj;های مرتبط، لازم است تا بر اساس قابلیت&zwnj;ها، زیرساخت&zwnj;ها و توانمندی&zwnj;های موجود و اکتساب شده و بر اساس نیازها و اولویت&zwnj;های کشور، برنامه ۱۰ ساله فضایی که در سال ۱۴۰۰ تدوین شده است، بازنگری و به&zwnj;روز&zwnj;رسانی شود.

دبیر شورای عالی فضایی با تاکید بر تعیین شاخص&zwnj;های کمی برای بررسی میزان تحقق برنامه&zwnj;ها خاطر نشان کرد: برای پیشرفت برنامه و دستیابی به اهداف تعیین شده نیاز است تا تمامی فعالین و بازیگران صنعت فضایی همچون گذشته با همگرایی و همراهی برای توسعه صنعت فضایی که یکی از مهمترین صنایع مورد نیاز کشور در حال حاضر و آینده محسوب می شود، با یکدیگر همکاری تنگاتنگ داشته و از موازی کاری&zwnj;ها پرهیز شود.

سالاریه به روسا و دبیران کارگروه&zwnj;های تخصصی دبیرخانه شورای عالی فضایی تاکید کرد تا هر چه سریعتر کمیته&zwnj;های تخصصی مرتبط با سرفصل&zwnj;های برنامه فضایی کشور برای بررسی فنی و کارشناسی و بازنگری برنامه تشکیل و این جلسات بصورت منظم و مستمر برگزار شود.

در پایان جلسه نیز روسا و دبیران کارگروه&zwnj;های نخصصی از سوی دکتر سالاریه، دبیر شورای عالی فضایی معرفی و احکام آنها تقدیم شد.


&nbsp;
&nbsp;]]></description>
            <category>هوافضا</category>
            <pubDate>Sun, 23 Nov 2025 03:55:27 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285603/لزوم-بازنگری-روز-رسانی-برنامه-۱۰-ساله-فضایی-کشور</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285603-b.jpg" length="60428" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>ارائه نسخه نهایی برنامه ۱۰ ساله صنعت فضایی به شورای عالی فضایی تا ۲ ماه آینده</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285572/ارائه-نسخه-نهایی-برنامه-۱۰-ساله-صنعت-فضایی-شورای-عالی-۲-ماه-آینده</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- حسن سالاریه روز گذشته در رویداد &laquo;فناوری&zwnj;های فضایی در خدمت توسعه پایدار&raquo; که در پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات برگزار شد، با اشاره به ضرورت تقویت انسجام در اکوسیستم فضایی کشور، اظهار کرد: یکی از نقاط ضعف فعلی در حوزه فضایی، به&zwnj;ویژه در بخش خصوصی، پراکندگی شرکت&zwnj;ها و نهادهایی است که به صورت مستقل فعالیت می&zwnj;کنند. این عدم انسجام، هم ارائه خدمات را با چالش مواجه کرده و هم رسیدگی به موانع و مشکلات این شرکت&zwnj;ها را دشوار می&zwnj;کند.

سالاریه با بیان اینکه هم&zwnj;اکنون شرکت&zwnj;های متعددی در کشور در زمینه ساخت زیرسامانه&zwnj;ها و سامانه&zwnj;های ماهواره&zwnj;ای فعالیت دارند، گفت: اگر بخواهیم بخش فضایی کشور به جایگاه پیش&zwnj;بینی&zwnj;شده در برنامه ۱۰ ساله فضایی و برنامه پنج&zwnj;ساله هفتم توسعه برسد، ناگزیر باید بخش خصوصی در صنعت فضایی فعال&zwnj;تر شود. در هر بخشی که امکان ارائه سرویس و خدمات از سوی بخش خصوصی وجود دارد، باید بدون هیچ چشم&zwnj;داشتی به آن&zwnj;ها سپرده شود، چرا که تجربه نشان داده است شرکت&zwnj;های خصوصی می&zwnj;توانند این مأموریت&zwnj;ها را حتی بهتر از نهادهای دولتی اجرا کنند.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به عملکرد شرکت&zwnj;های بخش خصوصی در صنعت فضایی، اظهار کرد: مقایسه عملکرد این شرکت&zwnj;ها با جلسات و نمایشگاه&zwnj;های پیشین نشان می&zwnj;دهد که روند رشد آنها بسیار سریع&zwnj;تر از بخش&zwnj;های دولتی بوده است.

سالاریه از به&zwnj;روز رسانی برنامه ۱۰ ساله صنعت فضایی کشور خبر داد و یادآور شد: یکی از برنامه&zwnj;های جدی ما بازنگری، به&zwnj;روزرسانی و اصلاح &laquo;برنامه ۱۰ ساله فضایی کشور&raquo; است تا مسیر توسعه این صنعت با شرایط جدید کشور و تحولات جهانی هماهنگ&zwnj;تر شود.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به برگزاری نشست تخصصی در حوزه &laquo;توسعه خدمات مبتنی بر داده و تصویر&raquo;، گفت: در این زمینه مکاتبات و نشست&zwnj;های متعددی با نهادهای حاکمیتی انجام شده است. در سوی دیگر نیز شرکت&zwnj;های فناور و مجموعه&zwnj;های خصوصی قرار دارند که مأموریت دارند این خدمات را به محصول و خروجی ملموس تبدیل کنند؛ شرکت&zwnj;هایی که تجربه، تخصص و سال&zwnj;ها فعالیت در این حوزه دارند.

وی افزود: ضروری است همکاران سازمان فضایی، ارتباطی نزدیک و تنگاتنگ با بدنه بخش خصوصی داشته باشند؛ چرا که در این بخش کارهای بسیار ارزشمندی انجام شده و توانمندی&zwnj;های بالایی وجود دارد. بازخورد فعالان بخش خصوصی باید در برنامه&zwnj;های سازمان لحاظ شود تا برنامه&zwnj;ها عملیاتی، شدنی و قابل اجرا باشند.

سالاریه با تأکید بر اهمیت هم&zwnj;افزایی میان شرکت&zwnj;های فعال در این عرصه؛ به ارائه&zwnj;های شرکت&zwnj;های حاضر در این رویداد اشاره و اظهار کرد: در همین ارائه&zwnj;ها نیز مشخص بود که برخی شرکت&zwnj;ها پروژه&zwnj;هایی نزدیک یا مشابه انجام داده&zwnj;اند. اگر یک &laquo;نگاشت نهادی&raquo; و هماهنگی میان این شرکت&zwnj;های توانمند شکل بگیرد، می&zwnj;توان از دوباره&zwnj;کاری&zwnj;ها جلوگیری کرد و با تمرکز هر شرکت بر حوزه تخصصی خود، خدمات باکیفیت&zwnj;تر و منسجم&zwnj;تری ارائه داد.

سالاریه با اشاره به حضور نمایندگان نهادهای حاکمیتی در این نشست، گفت: حضور مسوولان و نمایندگان دستگاه&zwnj;های دولتی و حاکمیتی، از جمله دکتر مصطفی مافی، رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات و همکارانشان، برای ما افتخارآمیز است. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز یکی از مشتریان بزرگ خدمات فضایی در کشور به شمار می&zwnj;رود. نگاه G2G به&zwnj;تنهایی نمی&zwnj;تواند اقتصادی و درآمدزا باشد؛ شرکت&zwnj;های فعال در این حوزه باید همزمان نگاه B2B و B2C داشته باشند تا بتوانند خدمات خود را هم به مردم و هم به کسب&zwnj;وکارها ارائه دهند و از این طریق به پایداری اقتصادی برسند.

وی خاطرنشان کرد: حضور نهادهای حاکمیتی در این جلسه از آن جهت اهمیت دارد که ضمن آگاهی از پیشرفت&zwnj;های انجام&zwnj;شده، بتوانند نیازهای خود را بر اساس ظرفیت&zwnj;ها، نرم&zwnj;افزارها و پلتفرم&zwnj;های جدیدی که در کشور توسعه یافته، تعریف و رفع کنند. این تعامل می&zwnj;تواند پیوند میان عرضه و تقاضا در حوزه فناوری&zwnj;های فضایی را تقویت کرده و مسیر توسعه پایدار این صنعت را هموارتر کند.
&nbsp;
دست یاری سازمان فضایی به سمت دانش&zwnj;بنیان&zwnj;ها
رئیس سازمان فضایی ایران، با تأکید بر لزوم به&zwnj;روزرسانی و اصلاح سند توسعه کاربردهای فضایی کشور، گفت: برخی نیازهای موجود در حوزه&zwnj;های صنعتی و کشاورزی با نرم&zwnj;افزارهای فعلی قابل رفع نیست و باید برای آنها راهکارهای جدید طراحی شود. از همین رو از شرکت&zwnj;های فناور دعوت می&zwnj;کنیم هرچه سریع&zwnj;تر با ما وارد مذاکره شوند و نیازهای واقعی خود را به&zwnj;صورت شفاف بیان کنند تا در نسخه جدید سند توسعه، این نیازها به&zwnj;عنوان موضوعات اولویت&zwnj;دار لحاظ شوند.

رئیس سازمان فضایی ایران تصریح کرد: بخش مهم دیگر مربوط به مراکز داده و ذخیره&zwnj;سازی است. بسیاری از شرکت&zwnj;های فناور برای پردازش داده&zwnj;های ماهواره&zwnj;ای و تصاویر سنجش از دور، نیاز به ظرفیت بالای ذخیره&zwnj;سازی دارند. این زیرساخت&zwnj;ها در پارک فناوری فاوا قابل&zwnj;دسترسی است و شرکت&zwnj;ها می&zwnj;توانند از آن برای توسعه پروژه&zwnj;های خود بهره بگیرند.

وی با تأکید بر اهمیت تأمین انرژی و زیرساخت&zwnj;های پردازشی، گفت: موضوع برق و انرژی از مسائل اساسی در فعالیت&zwnj;های فضایی و داده&zwnj;محور است و باید به&zwnj;صورت پایدار تأمین شود. همچنین سازمان و پژوهشگاه فضایی از سال&zwnj;های گذشته برنامه&zwnj;ای جامع برای ایجاد &laquo;هاب سنجش از دور&raquo; را در دستور کار دارند که با شتاب بیشتری پیگیری خواهد شد تا نیازهای پردازشی شرکت&zwnj;ها به&zwnj;صورت متمرکز در همین پارک برطرف شود.

رئیس سازمان فضایی با تأکید بر اینکه انتظار می&zwnj;رود ارتباط مستقیم و مستمر میان فعالان بخش خصوصی و سازمان فضایی برقرار شود تا هرچه سریع&zwnj;تر به جمع&zwnj;بندی مؤثر و نسخه نهایی به&zwnj;روزشده سند توسعه کاربردهای فضایی کشور دست پیدا کنیم، بر ضرورت هم&zwnj;افزایی میان دولت و بخش خصوصی برای پیشبرد اهداف ملی در حوزه فضا اشاره کرد.

وی با بیان اینکه اتحاد و انسجام میان شرکت&zwnj;های خصوصی می&zwnj;تواند زمینه مطالبه&zwnj;گری مؤثرتر از دولت را فراهم کند، افزود: بخش خصوصی باید نقش محوری خود را در توسعه زیرساخت&zwnj;های فناورانه ایفا کند، چرا که هر جا نیاز به سرعت، به&zwnj;روزرسانی نرم&zwnj;افزار و جذب نخبگان داریم، این بخش خصوصی است که می&zwnj;تواند مؤثرتر عمل کند. این رویکرد، نه تنها خواسته شخصی من، بلکه تأکید وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس&zwnj;جمهور نیز هست. جایی که بخش خصوصی قادر به ارائه خدمات است، نباید دولت با سرمایه&zwnj;گذاری موازی وارد شود.

سالاریه ادامه داد: دولت تنها در مواردی باید ورود کند که بخش خصوصی امکان فعالیت ندارد، مانند برخی آزمایشگاه&zwnj;ها یا مراکز تحقیقاتی که در لبه فناوری فعالیت می&zwnj;کنند. در این موارد، حمایت دولت وظیفه&zwnj;ای ضروری است.

&nbsp;
&nbsp;]]></description>
            <category>هوافضا</category>
            <pubDate>Wed, 12 Nov 2025 06:03:28 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285572/ارائه-نسخه-نهایی-برنامه-۱۰-ساله-صنعت-فضایی-شورای-عالی-۲-ماه-آینده</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285572-b.jpg" length="33138" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>رئیس پژوهشگاه فضایی: زیرساخت‌های استارلینک قابل دسترسی است</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285490/رئیس-پژوهشگاه-فضایی-زیرساخت-های-استارلینک-قابل-دسترسی</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- وحید یزدانیان تاکید کرد: به&zwnj;رغم بحث&zwnj;های گسترده، تاکنون تنها مطالعه فنی اولیه درباره امکان&zwnj;پذیری فعالیت شبکه ماهواره&zwnj;ای اینترنت استارلینک در ایران انجام شده و بررسی&zwnj;های آماری درباره تعداد کاربران یا میزان استفاده در داخل کشور صورت نگرفته است.

یزدانیان با امیدواری نسبت به اینکه در سال&zwnj;ها یا ماه&zwnj;های آینده امکان تعامل و همکاری مستقیم با این سامانه به&zwnj;وجود آید، افزود: بیزینس&zwnj;مدل منظومه&zwnj;های ماهواره&zwnj;ای، ماهیتاً ملی نیست و نیازمند سرمایه&zwnj;گذاری و بهره&zwnj;برداری مشترک بین کشورهاست.

رئیس پژوهشگاه فضایی ایران گفت: تجربه ما در سال&zwnj;های گذشته نشان داد که بدون این نگاه مشترک، پروژه&zwnj;های منظومه شکست خورده&zwnj;اند.

وی با تاکید بر اینکه ایران &laquo;کاملاً آماده همکاری مشترک&raquo; با شرکت&zwnj;های مالک منظومه&zwnj;های ماهواره&zwnj;ای است، اما تحریم&zwnj;های اعمال&zwnj;شده از سوی طرف مقابل، این تعاملات را تحت&zwnj;الشعاع قرار داده است. خاطرنشان کرد: در صورت رفع تحریم&zwnj;ها، آمادگی کامل برای آغاز تعامل وجود دارد و می&zwnj;توان از تجربیات موفق مجموعه استارلینک استفاده کرد.


&nbsp;]]></description>
            <category>هوافضا</category>
            <pubDate>Sat, 25 Oct 2025 06:47:12 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285490/رئیس-پژوهشگاه-فضایی-زیرساخت-های-استارلینک-قابل-دسترسی</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285490-b.jpg" length="39537" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>پژوهشگاه فضایی ایران، بازوی کلیدی علمی و فناورانه وزارت ارتباطات است</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285471/پژوهشگاه-فضایی-ایران-بازوی-کلیدی-علمی-فناورانه-وزارت-ارتباطات</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- کمیسیون دائمی هیأت امنای پژوهشگاه فضایی ایران، به ریاست احسان چیت&zwnj;ساز، معاون سیاست&zwnj;گذاری و برنامه&zwnj;ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال و رئیس کمیسیون دائمی هیأت امنای پژوهشگاه، و با حضور نمایندگان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، سازمان برنامه و بودجه کشور و سایر اعضای کمیسیون تشکیل شد.

در ابتدای جلسه، رئیس کمیسیون با اشاره به برگزاری هجدهمین نشست کمیسیون دائمی در اسفندماه سال ۱۴۰۱ و وقفه&zwnj;ای که در برگزاری جلسات به&zwnj;دلیل تغییرات مدیریتی ایجاد شده بود، بر ضرورت تداوم نشست&zwnj;های منظم کمیسیون و پیگیری دقیق مصوبات هیأت امنا تأکید کرد.

وی با اشاره به تلاش های انجام شده برای اجرای مصوبات جلسات گذشته از طرف همکاران پژوهشگاه فضایی ایران، افزود: تشکیل به&zwnj;موقع و منظم جلسات کمیسیون دائمی و ارائه گزارش&zwnj;های شفاف مالی و اجرایی، نشان&zwnj;دهنده رویکرد جدید مدیریت پژوهشگاه برای انضباط اداری و مالی و پیشبرد اهداف کلان این مجموعه است.

چیت&zwnj;ساز با تأکید بر نقش مهم پژوهشگاه فضایی ایران در توسعه فناوری&zwnj;های راهبردی کشور گفت: پژوهشگاه فضایی ایران، بازوی علمی و فناورانه وزارت ارتباطات است و تداوم مسیر اصلاحات مدیریتی، شفافیت مالی و تقویت رویکرد برنامه&zwnj;محور، می&zwnj;تواند زمینه&zwnj;ساز تحول دیجیتال، رشد و بهره&zwnj;وری بیشتر در حوزه فناوری&zwnj;های فضایی شود.

در ادامه، گزارش عملکرد توسط رئیس پژوهشگاه با تمرکز برتوسعه کاربردهای صنعت فضایی ارائه و وضعیت مالی پژوهشگاه، بررسی موضوعات مرتبط با ساختار اداری و نیروی انسانی، اصلاح برخی آیین&zwnj;نامه&zwnj;ها و مسائل مرتبط با برنامه&zwnj;های پژوهشی و توسعه&zwnj;ای پژوهشگاه به&zwnj;صورت کلی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

اعضای کمیسیون نیز در جریان جلسه، دیدگاه&zwnj;ها، پیشنهادها و نظرات خود را درباره بهبود فرآیندهای مدیریتی، حمایت از فعالیت&zwnj;های علمی و پژوهشی، و راهکارهای توسعه همکاری&zwnj;های بین&zwnj;دستگاهی مطرح کردند.

در پایان، اعضای کمیسیون بر استمرار نشست&zwnj;های کمیسیون، پیگیری مصوبات گذشته و حمایت از برنامه&zwnj;های توسعه&zwnj;ای و فناورانه پژوهشگاه فضایی ایران تأکید کردند.

&nbsp;]]></description>
            <category>هوافضا</category>
            <pubDate>Sun, 19 Oct 2025 07:00:08 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285471/پژوهشگاه-فضایی-ایران-بازوی-کلیدی-علمی-فناورانه-وزارت-ارتباطات</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285471-b.jpg" length="46450" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>دانشگاه‌ باید محور توسعه فناوری‌ فضایی باشد</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285470/دانشگاه-باید-محور-توسعه-فناوری-فضایی-باشد</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- حسن سالاریه، در این نشست با تبیین راهبردها و برنامه&zwnj;های فضایی ایران ضمن تاکید بر لزوم توسعه همکاری&zwnj;ها با دانشگاه&zwnj;ها گفت: در مسیر توسعه فناوری فضایی، همواره با چالش&zwnj;های فناوری مواجه خواهیم بود که با توجه به ماهیت علمی و پژوهشی دانشگاه&zwnj;ها، حل این چالش&zwnj;ها و گلوگاه&zwnj;های فناوری باید به دانشگاه&zwnj;ها واگذار شود.

وی ادامه داد: دانشگاه محلی برای توسعه فناوری&zwnj;های جدید در صنعت فضایی است و ورود دانشگاه&zwnj;ها به این عرصه با هدف آموزش دانشجویان و تشکیل هسته&zwnj;های نخبگانی تسریع خواهد شد.

سالاریه با اشاره به تاریخچه شکل گیری صنعت فضایی در کشور تصریح کرد: تربیت نیروی انسانی متخصص در دهه 80 در دانشگاه ها با واگذاری ساخت ماهواره به دانشگاه ها انجام گرفت و این مسیر با توجه به شکل گیری یک زیست بوم در صنعت فضایی باید به شکل بهینه تر و با اتصال به کسب و کارها تداوم داشته باشد.

رئیس سازمان فضایی ایران توسعه بخش خصوصی را ضرورتی مهم دانست و افزود: برای بزرگ شدن زیست بوم فضایی و به بلوغ رسیدن این زیست بوم، باید زمینه&zwnj;سازی لازم برای توسعه بخش خصوصی و نقش&zwnj;آفرینی آن در تمام ارکان حوزه فضایی انجام شود و شرکت&zwnj;های دانش&zwnj;بنیان به محلی برای جذب نخبگان دانشگاهی تبدیل شوند.

سالاریه تسهیل گری و رفع موانع را از وظایف اصلی بخش دولتی برای تحقق این هدف دانست و گفت: بخش دولتی باید نقش حمایتی داشته باشد و در جایی که از نظر اقتصادی و چالش&zwnj;های فناوری، حضور بخش خصوصی میسر نباشد، سرمایه گذاری کند.

وی خاطرنشان کرد: بخش دولتی نباید تبدیل به رقیبی برای بخش خصوصی شود بلکه باید با شناسایی ظرفیت و توانمندی بخش خصوصی، برنامه&zwnj;های توسعه این بخش را در دستور کار قرار دهد و هر کجا که این توانمندی در کشور وجود دارد حتما به آن اعتماد و از آن حمایت کند.

معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به مدل همکاری با دانشگاه ها گفت: همکاری با دانشگاه ها باید به شکل جدید و در مسیر توسعه کسب و کارهای فضا پایه انجام شود.

رئیس سازمان فضایی ایران ایجاد هسته های فناور با محوریت اساتید دانشگاه و تیم&zwnj;های دانشجویی برای ساخت محصولات جدید فضایی با پیچیدگی فناوری پایین تر و تبدیل آن به یک محصول اولیه و تضمین خرید محصول نهایی توسط سازمان فضایی ایران را از مهم&zwnj;ترین اقدامات در این مسیر دانست که با جدیت دنبال می&zwnj;شود.

&nbsp;]]></description>
            <category>هوافضا</category>
            <pubDate>Sun, 19 Oct 2025 05:44:37 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285470/دانشگاه-باید-محور-توسعه-فناوری-فضایی-باشد</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285470-b.jpg" length="32354" type="image/jpeg"/>
        </item>
        <item>
            <title>زیرساخت‌های هوش مصنوعی به فضا کوچ می‌کنند</title>
            <link>https://www.itmen.ir/news/285458/زیرساخت-های-هوش-مصنوعی-فضا-کوچ-می-کنند</link>
            <description><![CDATA[آی&zwnj;تی&zwnj;من- مراکز داده زمینی در حال حاضر در نقطه&zwnj;ای بحرانی از تلاقی تقاضا و ظرفیت قرار دارند. از یک&zwnj;سو رشد تصاعدی مدل&zwnj;های هوش مصنوعی و نیاز به توان پردازشی عظیم، تقاضا برای ساخت مراکز داده جدید را به سرعت افزایش داده است و از سوی دیگر محدودیت انرژی، فضا و منابع خنک&zwnj;کننده مانعی جدی در مسیر این توسعه به شمار می&zwnj;آیند. گزارش&zwnj;های آژانس بین&zwnj;المللی انرژی نشان می&zwnj;دهد که در سال ۲۰۲۳ حدود ۱ تا ۱.۵ درصد از کل انرژی مصرفی جهان به مراکز داده اختصاص یافته و در صورت ادامه روند کنونی، این سهم تا پایان دهه به بیش از دو برابر افزایش خواهد یافت.

فشار بر شبکه&zwnj;های برق در ایالات متحده و اروپا اکنون به حدی رسیده است که برخی مناطق مجبور به اعمال محدودیت&zwnj;های زمانی برای مصرف برق مراکز داده شده&zwnj;اند. تنها در بریتانیا، غول&zwnj;های فناوری مانند گوگل، مایکروسافت و آمازون بیش از ۲۰ میلیارد پوند برای توسعه زیرساخت&zwnj;های پردازش ابری و هوش مصنوعی سرمایه&zwnj;گذاری کرده&zwnj;اند تا بتوانند پاسخگوی افزایش بی&zwnj;وقفه نیاز به پردازش داده باشند.

از سوی دیگر، ساخت هر مرکز داده در مقیاس بالا، نیازمند ده&zwnj;ها هزار متر مربع زمین و میلیون&zwnj;ها لیتر آب در سال برای سامانه&zwnj;های خنک&zwnj;کننده است. در کشورهایی با اقلیم خشک، این مصرف گسترده آب موجب نگرانی&zwnj;های زیست&zwnj;محیطی و تنش&zwnj;های محلی شده است. علاوه بر این، تمرکز مراکز داده در مناطق خاص باعث ایجاد نابرابری جغرافیایی در دسترسی به توان پردازشی می&zwnj;شود و فشار مضاعفی بر زیرساخت&zwnj;های شهری و شبکه&zwnj;های برق وارد می&zwnj;کند. از این منظر، محدودیت انرژی و فضا نه&zwnj;فقط مانعی فنی، بلکه مسئله&zwnj;ای راهبردی در آینده حکمرانی داده محسوب می&zwnj;شود.
&nbsp;
فضا به عنوان مرز جدید زیرساخت دیجیتال
در چنین شرایطی، شرکت&zwnj;های فناوری غربی همچون &laquo;Lumen Orbit&raquo; در ایالات متحده و پروژه اروپایی &laquo;Ascend&raquo;، مسیر تازه&zwnj;ای را در پیش گرفته&zwnj;اند و عملاً گام نخست را در تحقق رؤیای توسعه مراکز داده فضایی برداشته&zwnj;اند. انتقال زیرساخت&zwnj;های پردازشی به مدار پایین زمین، مفهومی استراتژیک است که می&zwnj;تواند بسیاری از محدودیت&zwnj;های زمین&zwnj;پایه را برطرف کند. فضا مزیت&zwnj;های بالقوه&zwnj;ای دارد که بر روی زمین دست&zwnj;نیافتنی هستند. انرژی خورشیدی مداوم و بدون وقفه، امکان خنک&zwnj;سازی طبیعی در خلأ، فقدان محدودیت&zwnj;های زیست&zwnj;محیطی و رهایی از فرایندهای زمان&zwnj;بر اداری همچون مجوزهای ساخت، از جمله عواملی هستند که می&zwnj;توانند این مراکز را به زیرساخت&zwnj;هایی پایدار، کم&zwnj;هزینه و مقیاس&zwnj;پذیر بدل نمایند.

شرکت آمریکایی &laquo;Lumen Orbit&raquo; در حال توسعه نمونه اولیه&zwnj;ای است که قرار است در سال جاری در مدار زمین آزمایش شود. این سامانه از نظر عملکردی، یک مرکز داده مستقل مداری است که داده&zwnj;های خام دریافتی از ماهواره&zwnj;های رصدی و مخابراتی را با استفاده از الگوریتم&zwnj;های هوش مصنوعی فشرده&zwnj;سازی و تحلیل می&zwnj;کند تا حجم داده&zwnj;های انتقالی به زمین به میزان چشمگیری کاهش یابد. بدین ترتیب، نه&zwnj;تنها کارایی ارتباطات فضایی افزایش می&zwnj;یابد بلکه مصرف پهنای باند زمینی نیز بهینه می&zwnj;شود.

در سوی دیگر، پروژه اروپایی &laquo;Ascend&raquo; که تحت حمایت شرکت دفاعی فرانسوی &laquo;Thales&raquo; اجرا می&zwnj;شود، یکی از جامع&zwnj;ترین مطالعات مهندسی در زمینه مراکز داده فضایی را به انجام رسانده است. نتایج این مطالعه ۱۸ ماهه نشان داده که در صورت کاهش ده&zwnj;برابری انتشار کربن ناشی از پرتاب موشک&zwnj;ها، این طرح از نظر اقتصادی و زیست&zwnj;محیطی قابل توجیه است. این پروژه قصد دارد در یک افق ۲۵ ساله، ظرفیت پردازشی معادل یک گیگاوات را در مدار زمین مستقر کند که در مقیاس جهانی، گامی بزرگ در جهت ایجاد نسل جدیدی از زیرساخت&zwnj;های دیجیتال مبتنی بر انرژی خورشیدی فضایی به شمار می&zwnj;آید. همچنین تحلیل&zwnj;های صورت گرفته درباره پروژه &laquo;Ascend&raquo; نشان می&zwnj;دهد که استقرار چنین مراکزی می&zwnj;تواند به کاهش فشار بر شبکه&zwnj;های برق زمینی اروپا و بهبود توازن انرژی در صنعت داده منجر شود و از منظر امنیت داده، با ایجاد یک شبکه توزیع&zwnj;شده مداری، سطح جدیدی از تاب&zwnj;آوری سایبری جهانی را شکل دهد.
&nbsp;
چالش&zwnj;های فنی و مهندسی: از پرتاب تا نگهداری
با وجود مزایای آشکار، چالش&zwnj;های فنی، اقتصادی و ایمنی این طرح عظیم آن را به پروژه&zwnj;ای از جنس مأموریت&zwnj;های بلندپروازانه و دور از ذهن بدل کرده است. نخست، هزینه پرتاب محموله&zwnj;های سنگین به مدار همچنان بسیار بالا است. هرچند شرکت&zwnj;هایی مانند &laquo;SpaceX&raquo; و &laquo;Blue Origin&raquo; با استفاده از فناوری&zwnj;های پرتاب چندبار مصرف و طراحی موتورهای سوخت ترکیبی توانسته&zwnj;اند هزینه هر کیلوگرم محموله را از بیش از ۲۰ هزار دلار در دهه گذشته به کمتر از ۳ هزار دلار کاهش دهند، اما برای استقرار یک مرکز داده کامل که صدها تن وزن دارد هنوز میلیاردها دلار هزینه لازم است.

دوم، تأخیر ذاتی در ارتباطات میان زمین و مدارهای بالا که در حدود چند صد میلی&zwnj;ثانیه است، بر کارایی تبادل داده و خدمات بلادرنگ اثر می&zwnj;گذارد. شبکه&zwnj;های ماهواره&zwnj;ای مانند استارلینک با ایجاد صورت&zwnj;بندی&zwnj;های عظیم در مدار پایین، تا حدی این شکاف را کاهش داده&zwnj;اند، اما برای پشتیبانی از عملیات حساس هوش مصنوعی با نیاز به واکنش فوری، این تأخیر همچنان مسئله&zwnj;ای کلیدی است.

سوم، تهدیدات طبیعی فضا همچون اشعه&zwnj;های خورشیدی، طوفان&zwnj;های ژئومغناطیسی و برخورد با زباله&zwnj;های مداری خطر جدی برای پایداری عملیات محسوب می&zwnj;شوند. برآورد می&zwnj;شود که بیش از ۳۰ هزار قطعه زباله بزرگ&zwnj;تر از ده سانتی&zwnj;متر در مدار زمین وجود دارد که برخورد هر یک از آن&zwnj;ها می&zwnj;تواند موجب از کار افتادن کامل تأسیسات شود. برای مقابله با این تهدیدها، استفاده از سپرهای چندلایه، طراحی مدارهای پویا و سامانه&zwnj;های شناسایی خودکار در دست توسعه است. افزون بر این، تعمیر و نگهداری چنین تأسیساتی بدون حضور انسان در مدار، مستلزم اتکا به ربات&zwnj;های تخصصی و سامانه&zwnj;های خودکار تعمیراتی است که باید قادر به انجام وظایفی چون تعویض ماژول&zwnj;ها، تنظیم آنتن&zwnj;ها و تعمیر مدارهای الکترونیکی در شرایط تابش بالا باشند.

با عنایت به چالش&zwnj;های ذکر شده، می&zwnj;توان نتیجه گرفت که این فناوری هنوز در مراحل آزمایشی است و توسعه آن به سرمایه&zwnj;گذاری کلان و همکاری میان صنعت هوافضا و بخش هوش مصنوعی نیاز دارد. در نهایت، بازیافت قطعات مستعمل، دفع ایمن زباله&zwnj;های فضایی و بازگرداندن ماژول&zwnj;های غیرفعال به مدار پایین، خود چالش&zwnj;های محیطی و فنی تازه در برابر صنعت فضایی نوظهور داده به شمار می&zwnj;آیند.
&nbsp;
آینده راهبردی و نقش اقتصاد فضایی
به زعم بسیاری از کارشناسان، این ایده پیوندی میان تحول دیجیتال، اقتصاد فضایی و آینده حکمرانی فناوری ایجاد می&zwnj;کند. مراکز داده فضایی نه&zwnj;تنها یک پروژه فناورانه بلکه بخشی از بازآرایی ساختار قدرت در عصر داده محسوب می&zwnj;شوند، زیرا کنترل زیرساخت پردازش در مدار می&zwnj;تواند توازن نفوذ فناورانه میان دولت&zwnj;ها و شرکت&zwnj;های بزرگ را تغییر دهد. جف بزوس، بنیان&zwnj;گذار آمازون و شرکت فضایی &laquo;Blue Origin&raquo;، بر این باور است که در بازه زمانی ۱۰ تا ۲۰ سال آینده، مراکز داده گیگاواتی در مدار زمین قرار خواهند گرفت و از منظر بهره&zwnj;وری، هزینه و پایداری، بر تمامی مراکز زمینی غلبه خواهند کرد.

او استدلال می&zwnj;کند که انرژی خورشیدی پیوسته در مدار، نه&zwnj;تنها می&zwnj;تواند محدودیت&zwnj;های تولید انرژی در زمین را برطرف کند بلکه امکان آموزش مستمر خوشه&zwnj;های عظیم هوش مصنوعی را بدون تحمیل فشار بر شبکه&zwnj;های برق ملی فراهم خواهد آورد. از دید او، فضا بستری است که در آن انرژی بی&zwnj;وقفه و پاک در دسترس است، شرایط محیطی برای خنک&zwnj;سازی طبیعی بهینه است و اتصال میان منظومه&zwnj;های ماهواره&zwnj;ای می&zwnj;تواند شبکه&zwnj;ای جهانی از مراکز داده مداری ایجاد کند. بزوس طی روزهای اخیر در سخنرانی خود در هفته فناوری ایتالیا توضیح داد همان&zwnj;گونه که ماهواره&zwnj;های هواشناسی و ارتباطی طی نیم&zwnj;قرن گذشته بنیان اقتصاد جهانی اطلاعات را شکل دادند، نسل جدید ماهواره&zwnj;ها و ایستگاه&zwnj;های پردازشی نیز می&zwnj;توانند شالوده اقتصاد داده و هوش مصنوعی را از زمین به مدار منتقل کنند. به باور او، این تحول نه&zwnj;فقط گامی فناورانه بلکه جهشی تمدنی است که در آن فضا به سکوی اصلی توسعه صنعت داده، آموزش مدل&zwnj;های هوش مصنوعی و حتی تولید انرژی دیجیتال تبدیل خواهد شد. به زعم بسیاری از کارشناسان، چنین دیدگاهی، آغازگر عصر جدیدی از رقابت برای تصاحب مدارهای پردازشی و منابع انرژی خورشیدی فضایی است که ابعاد ژئوپلیتیکی آن در دهه&zwnj;های آتی نمود بیشتری خواهد یافت.
&nbsp;
الزامات حکمرانی و پرسش&zwnj;های سیاستی
تحقق چنین چشم&zwnj;اندازی مستلزم هم&zwnj;گرایی مجموعه&zwnj;ای پیچیده از فناوری&zwnj;های نوپدید و چارچوب&zwnj;های سیاستی هماهنگ است. در گام نخست، کاهش هزینه پرتاب و افزایش ظرفیت حمل محموله&zwnj;های سنگین به مدار، کلید اصلی موفقیت پروژه&zwnj;های مراکز داده فضایی است. توسعه موشک&zwnj;های چندبار مصرف، سامانه&zwnj;های پیشران الکتریکی و فناوری&zwnj;های پرتاب با سوخت کم&zwnj;کربن، می&zwnj;تواند مسیر استقرار اقتصادی این مراکز را هموار کند. در گام دوم، طراحی سامانه&zwnj;های خنک&zwnj;کننده زگار با شرایط خلاء و مدارهای حرارتی با قابلیت تنظیم خودکار برای جلوگیری از نوسان دما در محیط فاقد جو، از اهمیت حیاتی برخوردار است، زیرا کنترل حرارت در شرایط خلأ، چالشی مهندسی و ایمنی است که تاکنون تنها در ایستگاه&zwnj;های فضایی در مقیاس کوچک آزمایش شده است.

از سوی دیگر، طراحی مدارهای امن و هوشمند برای جلوگیری از تراکم مداری و برخورد با زباله&zwnj;های فضایی، نیازمند همکاری چندجانبه میان نهادهای بین&zwnj;المللی است. همچنین مدیریت زباله&zwnj;های مداری و تدوین مقررات الزام&zwnj;آور برای پاک&zwnj;سازی آن&zwnj;ها، بخشی از الزامات آینده حکمرانی فضایی خواهد بود. در همین راستا، هم اکنون نیاز فوری به تدوین چارچوب&zwnj;های حقوقی نوین برای تخصیص مدارها، بهره&zwnj;برداری از انرژی خورشیدی فضایی و تضمین امنیت داده&zwnj;ها در خارج از جو احساس می&zwnj;شود. مسائل مربوط به مالکیت داده، حریم خصوصی، امنیت سایبری و کنترل زیرساخت&zwnj;های حیاتی در فضا نیز می&zwnj;تواند به مناقشه&zwnj;ای ژئوپلیتیکی تبدیل شود. افزون بر این، پرسش&zwnj;های اخلاقی درباره حق بهره&zwnj;برداری از منابع طبیعی فضا، آثار زیست&zwnj;محیطی پرتاب&zwnj;های مکرر و نابرابری دسترسی کشورها به زیرساخت&zwnj;های مداری، بُعد جدیدی از این چالش جهانی را آشکار می&zwnj;کند.

&nbsp;]]></description>
            <category>هوافضا</category>
            <pubDate>Sun, 19 Oct 2025 04:29:40 GMT</pubDate>
            <guid isPermaLink="false">https://www.itmen.ir/news/285458/زیرساخت-های-هوش-مصنوعی-فضا-کوچ-می-کنند</guid>
            <enclosure url="https://www.itmen.ir/images/docs/000285/n00285458-b.jpg" length="33417" type="image/jpeg"/>
        </item>
    </channel>
</rss>
